یادداشت کورش علیانی: مرگ سنوار و معنای پیروزی

به گزارش گفتمان ما به نقل از Mehr News،

یادداشت مهمان کورش علیانی، فعال فرهنگی، با عنوان «پیروزی را ببین» منتشر شد. نویسنده در این یادداشت می‌گوید گاهی پیروزی در لحظه‌ای که قاتل قدرتمند آن را اعلام می‌کند، معنای دیگری پیدا می‌کند. او معتقد است قاتل گمان می‌کند با کشتن انسان، تکلیف داستان را روشن کرده است، اما مرگ پایان زندگی تن انسانی است، نه لزوماً پایان اثرگذاری انسان. علیانی تأکید می‌کند قاتل می‌تواند دوربین را روشن کند و تصویر را نشان دهد، اما نمی‌تواند به چشم و حافظه تماشاگران فرمان بدهد.

در ادامه یادداشت، آخرین تصویر یحیی سنوار توصیف شده است: زخمی، نشسته بر مبلی در ساختمانی ویران، روبه‌روی پهپادی که هراسان و امیدوار از پنجره به تماشایش آمده بود. سنوار سلاحی برای تغییر سرنوشت نبرد در دست نداشت و تکه‌چوبی را به سوی پهپاد پرتاب کرد. چند لحظه بعد، ارتش اسرائیل او را کشت. از نظر نظامی، کار تمام شده بود و تمام ابزارهای مادی قدرت در اختیار دشمنی بود که او را محاصره کرده بود.

نویسنده می‌گوید اتفاق اصلی پس از مرگ رخ داد. ارتش اسرائیل خودش تصویرها را منتشر کرد تا نشان دهد مردی که سال‌ها در پی او بود، سرانجام زخمی و تنها از پا درآمده است. دستگاه تبلیغاتی بر این فرض تکیه داشت که تنهایی، جراحت و ناتوانی، در چشم تماشاگر همان معنایی را دارند که در چشم منتشرکننده. علیانی این فرض را خطای بزرگی می‌داند و معتقد است تماشاگر ممکن است نشانه‌های ضعف جسمی را نشانه‌های استواری اراده بداند.

بسیاری به جای درماندگی، پایداری دیدند و در پرتاب آن چوب، امتناع از تسلیم را شناختند. دستگاهی که برای ثبت شکست آمده بود، سندی ساخت که برای این تماشاگران به نشانه سربلندی بدل شد. اسرائیل توانست تن مردی را به قتل برساند، اما نتوانست معنای آخرین حرکتش را در اختیار بگیرد.

علیانی به روایت انجیل از یحیی پیامبر اشاره می‌کند که هیرودیس فرمان داد سر یحیی را بریدند و بر طبقی آوردند. آن سرِ بریده را در مجلس قدرت نمایش دادند، اما در حافظه مردمی، همان نشانه حقانیت بود، نه شکوهِ قاتل. نویسنده با استناد به آیه ۱۶۰ آل عمران («إِنْ یَنْصُرْکُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَکُمْ») و آیه ۲۶ («تُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ») می‌گوید غلبه و عزت دو چیز هستند؛ غلبه را می‌توان با آتش و گلوله به دست آورد، اما عزت را نمی‌توان با همان ابزارها مصادره کرد.

شگفتی ماجرای سنوار این است که دشمن با دست خودش، آن تصویر را به جهان رساند. او می‌خواست سند ذلت منتشر کند و تصویری از عزت یحیی سنوار به جا گذاشت. قدرت کشتن داشت، اما قدرت تحمیل معنای کشته شدن را نداشت؛ خدا به یحیای شهید عزت داد.