پیمان دفاع مشترک مکه که در اوت ۲۰۲۶ میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شد، بر این اصل استوار است که حمله مسلحانه به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی شود.
به گزارش گفتمان ما به نقل از Tabnak،
پیمان دفاع مشترک مکه که در اوت ۲۰۲۶ میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شد، بر این اصل استوار است که حمله مسلحانه به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی شود. این توافق با هدف تقویت بازدارندگی و کاهش آسیب‌پذیری امنیتی عربستان در برابر تهدیدهای منطقه‌ای شکل گرفته است، هرچند وجود چنین بندی به‌خودی‌خود به معنای آغاز خودکار عملیات نظامی مشترک نیست.
اجرای تعهدات دفاعی به تشخیص ماهیت و دامنه حمله، رایزنی میان دولت‌ها، تصمیم‌گیری سیاسی و میزان آمادگی عملیاتی نیروهای نظامی وابسته است. گزارش‌های منتشرشده در اکتبر ۲۰۲۶ از حرکت پیمان به سمت اجرای عملیاتی و بررسی استقرار نیروها و توانمندی‌های توافق‌شده در عربستان حکایت دارند.
یکی از دلایل اصلی محدودیت پیمان مکه، تفاوت در اولویت‌های امنیتی اعضای آن است؛ عربستان خواهان حفاظت از شهرها، تأسیسات نفتی، فرودگاه‌ها و پایگاه‌های نظامی خود است، ترکیه باید پیامدهای منطقه‌ای و هزینه‌های سیاسی ورود به جنگ یمن را محاسبه کند و پاکستان نیز ناگزیر است ملاحظات امنیتی، اقتصادی و روابط منطقه‌ای خود را در نظر بگیرد. پیمان مکه هنوز در مقایسه با ائتلاف‌هایی مانند ناتو از سابقه طولانی همکاری عملیاتی، ساختار فرماندهی یکپارچه و سازوکارهای تثبیت‌شده برنامه‌ریزی نظامی برخوردار نیست.
موضع السیسی در قبال عربستان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا مصر عضو اولیه پیمان مکه نیست و تعهد اعلام‌شده قاهره در چارچوب روابط دوجانبه با ریاض مطرح شده است. رئیس‌جمهور مصر در ۱۷ اکتبر اعلام کرد که کشورش در صورت درخواست عربستان آماده اتخاذ اقدامات لازم برای دفاع از این کشور است و هم‌زمان خواستار تشکیل جلسه اضطراری پارلمان برای کسب مجوز لازم شد.
حملات منتسب به انصارالله به اهدافی در عربستان، از جمله زیرساخت‌های حیاتی و مراکز مرتبط با فعالیت‌های نظامی، نشان داده است که توان موشکی و پهپادی این گروه همچنان یک چالش جدی برای سامانه دفاعی ریاض محسوب می‌شود. پارلمان مصر روز یکشنبه ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۶ مهر ۱۴۰۵) برای بررسی درخواست رئیس‌جمهور این کشور درباره ارائه حمایت و آنچه کمک دفاعی به عربستان سعودی خوانده شده، تشکیل جلسه خواهد داد. روزنامه الاهرام مصر به نقل از بیانیه پارلمان اعلام کرد که این نشست ساعت ۱۳ به وقت محلی، برابر با ساعت ۱۰ به وقت گرینویچ برگزار می‌شود.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارش ۱۷ اکتبر خود به تداوم حملات و دشواری عربستان در مقابله کامل با این تهدیدها اشاره کرده است. آینده پیمان دفاع مشترک مکه به این بستگی دارد که آیا اعضا می‌توانند تعهدات سیاسی خود را به سازوکارهای روشن و قابل اتکای دفاعی تبدیل کنند یا خیر. تجربه پیمان دفاع مشترک اتحادیه عرب در سال ۱۹۵۰ نیز نشان می‌دهد که وجود تعهدات رسمی، بدون اعتماد سیاسی و اراده پایدار برای اجرای آنها، برای ایجاد یک نظام دفاع جمعی مؤثر کافی نیست.
حملات موشکی و پهپادی انصارالله به عربستان، آزمونی جدی برای پیمان دفاع مشترک مکه و میزان کارآمدی آن در تبدیل تعهدات سیاسی به حمایت نظامی عملیاتی محسوب می‌شود. اگر مقام‌های مصری به این جمع‌بندی برسند که تهدیدهای موجود با سازوکارهای دفاعی فعلی مهار نمی‌شوند، احتمال بررسی حمایت گسترده‌تر از عربستان، از جمله مشارکت نظامی، مطرح خواهد شد؛ بااین‌حال، ورود مستقیم مصر به جنگ یمن هنوز قطعی نیست و به درخواست رسمی عربستان، مجوزهای قانونی داخلی و ارزیابی هزینه‌های سیاسی و امنیتی آن بستگی دارد.
