بوریج، نوار غزه – «کیسه آرد»، مستندی ۱۱ دقیقه‌ای از فیلمساز نوظهور منی ابوقاسم، بر اساس تجربه شخصی او، به بررسی استفاده اسرائیل از گرسنگی‌اندازی علیه فلسطینیان در غزه در جریان جنگ نسل‌کشی‌کننده اسرائیل علیه این منطقه می‌پردازد.
به گزارش گفتمان ما به نقل از Al Jazeera English،
بوریج، نوار غزه – «کیسه آرد»، مستندی ۱۱ دقیقه‌ای از فیلمساز نوظهور منی ابوقاسم، بر اساس تجربه شخصی او، به بررسی استفاده اسرائیل از گرسنگی‌اندازی علیه فلسطینیان در غزه در جریان جنگ نسل‌کشی‌کننده اسرائیل علیه این منطقه می‌پردازد.
این فیلم یکی از پنج مستند ساخته‌شده توسط زنان فلسطینی است که دوشنبه در مراسم افتتاحیه دومین جشنواره بین‌المللی فیلم زنان غزه اکران شد؛ رویدادی که همچنین به‌عنوان راه‌اندازی رسمی آکادمی سینمای غزه شناخته شد.
این رویداد در محل سالن النخل در بوریج، مرکز غزه، با شعار «زنانی که زندگی را از دل مرگ می‌آفرینند» برگزار شد. این سالن، مانند اکثر ساختمان‌های غزه، پس از سه سال جنگ اسرائیل که بیش از ۷۴,۰۰۰ فلسطینی را کشته است، ویران شده است.
این فیلم، تلاش فلسطینیان برای یافتن غذا در غزه، خطرات موجود در نقاط توزیع کمک‌های بشردوستانه و جان‌هایی را که در تلاش برای تهیه آرد از دست رفته است، به تصویر می‌کشد.
از طریق تجربیات شخصی ابوقاسم، «کیسه آرد» بررسی می‌کند که چگونه ترومای گرسنگی حتی پس از آنکه دوباره غذا در دسترس قرار می‌گیرد، همچنان بر خانواده‌ها تأثیر می‌گذارد.
این تجربیات با توجه به محدودیت‌های اسرائیل بر ورود کالاها به غزه و کاهش کمک‌های غذایی که منجر به کمبودها و ترس از بازگشت قحطی شده است، دوباره اهمیت یافته‌اند.
ابوقاسم به الجزیره گفت: «ایده این فیلم از یک تجربه شخصی و یک داستان واقعی سرچشمه می‌گیرد. این فیلم زندگی روزمره در غزه را مستند می‌کند؛ زندگی‌ای که تحت فشار بمباران، ویرانی، محاصره، گرسنگی و از دست دادن عزیزان است.»
او افزود: «من می‌خواهم جزئیاتی را ثبت کنم که رنج و اراده مردم برای چنگ زدن به زندگی را آشکار می‌سازد. من می‌کوشم واقعیت را همان‌گونه که مردم آن را تجربه می‌کنند نشان دهم و به بینندگان کمک کنم تا بفهمند جنگ چه کرده است بر روابط، رؤیاها و امیدهای آن‌ها.»
تأکید بر مبارزات معلولان
فیلم دیگری به نام «فراتر از سکوت» از فیلمساز و روزنامه‌نگار نوظهور رغدا البهیسی، مبارزات دوران جنگ در غزه برای افراد دارای معلولیت را از طریق داستان یک هنرمند ناشنوا بررسی می‌کند که هرگز یاد نگرفته بود بخواند، بنویسد یا از طریق زبان اشاره ارتباط برقرار کند. استودیوی هنری او در رفاح در جنوب غزه توسط اسرائیل ویران شد و پدر و مادر و چندین عضو خانواده‌اش کشته شدند.
پس از آوارگی به دير البلح در مرکز غزه، خانواده‌ای دیگر او را پذیرفت و استودیوی متواضعی را کنار جاده برپا کرد. نقاشی‌های او بازتاب‌دهنده از دست دادن و آوارگی است و آنچه را که کلمات نمی‌توانند بیان کنند، از طریق رنگ و خط ابراز می‌کند.
البهیسی به الجزیره گفت: «می‌خواهم چالش‌های اضافی‌ای را که افراد دارای معلولیت در دوران جنگ با آن مواجه می‌شوند، از جمله آوارگی، از دست دادن اعضای خانواده و ویرانی معیشت، برجسته کنم. هنر می‌تواند از موانع زبان و سکوت عبور کند و تجربه شخصی درد را به پیامی بصری تبدیل کند که رنج غزه را به جهان منتقل می‌کند.»
در کنار این فیلم‌ها، سه فیلم دیگر از کارگردانان زن فلسطینی نوظهور نیز حضور داشتند: «سوسو: خط حیات»، «بقایای نور» و «داندانا». این فیلم‌ها زندگی در غزه و رنج‌هایی را که جنگ به همراه داشته، مستندسازی می‌کنند.
«سوسو: خط حیات» داستان یک کودک یتیم و الاغ او را دنبال می‌کند که به مردم در بقا در غزه کمک می‌کنند. «بقایای نور» داستان یک فیلمساز را روایت می‌کند که با از دست دادن خانواده و خانه‌اش دست‌وپنجه نرم می‌کند، در حالی که «داندانا» داستان مادری را تعریف می‌کند که هشت فرزندش کشته شده‌اند و برای مقابله با اندوهش، با اعضای باقی‌مانده خانواده به آهنگ‌های فلسطینی روی می‌آورد.
این پنج مستند از طریق یک دوره دیپلم فیلمسازی تولید شده است که در ماه مارس آغاز شد و ۲۵ زن جوان فلسطینی را گرد هم آورد.
حفظ داستان‌های غزه
عزالدین شلّاه، مدیر جشنواره، گفت که این فیلم‌ها بر تجرباتی استوارند که زنان و دختران در طول جنگ از سر گذرانده‌اند، شهادت بصری از زندگی روزمره ارائه می‌دهند و به زنان فضا می‌دهند تا داستان‌های خود را با صدای خود تعریف کنند.
او به الجزیره گفت: «هرچند موضوعات این فیلم‌ها متفاوت است، اما درد فردی را به داستان‌های انسانی گسترده‌تر تبدیل می‌کنند و زخم‌های روانی و اجتماعی جنگ را آشکار می‌سازند. آن‌ها داستان‌هایی را حفظ می‌کنند که در غیر این صورت هرگز به پرده سینما نمی‌رسیدند، رنج را به شهادت سینمایی تبدیل می‌کنند و داستان‌های غزه را به مخاطبان فراتر از مرزهای آن می‌رسانند.»
این جشنواره که تا ۳۱ اکتبر ادامه دارد، ۷۳ فیلم از ۲۴ کشور را به نمایش می‌گذارد و پلتفرمی گسترده‌تر برای فیلمسازان غزه و فراتر از آن فراهم می‌کند.
اما حتی با رویدادهایی مانند این جشنواره، فیلمسازی در غزه با چالش‌های عظیمی همراه است. ویرانی نهادهای فرهنگی، کمیاب بودن تجهیزات، محدودیت بودجه، قطعی برق و اینترنت و فشارهای جنگ و آوارگی، فرصت‌های تولید فیلم را به شدت محدود کرده است. فیلمسازان زن نیز در دسترسی به آموزش، فرصت‌های تولید و جشنواره‌های بین‌المللی با مشکل مواجه‌اند.
ریما محمود، فیلمساز و یکی از بنیان‌گذاران جشنواره، گفت که جنگ و محاصره اسرائیل بر غزه – که پیش از سال ۲۰۲۳ آغاز شده است – مانع فیلمسازی زنان جوان شده و برخی از آن‌ها را وادار کرده تا با وجود دشواری‌ها، از روش‌های ساده استفاده کنند، پروژه‌های خود را به‌صورت خودگردان تأمین مالی کنند و واقعیت غزه را مستند سازند.
محمود گفت: «با وجود منابع محدود، این فیلم‌ها شایسته دیده شدن در سطح بین‌المللی هستند. سازندگان آن‌ها به حمایت فنی و مالی، ترجمه و مشارکت با جشنواره‌ها و پلتفرم‌ها نیاز دارند.»
مقاومت در برابر تلاش‌ها برای پاک‌سازی
مای مسری، فیلمساز فلسطینی مقیم لبنان و بنیان‌گذار دیگر جشنواره، گفت که این فیلم‌ها به زنان جوان کمک می‌کنند تا داستان‌های خود را روایت کنند، در برابر پاک‌سازی مقاومت کنند و حافظه جمعی را حفظ کنند، در حالی که مهارت‌های خود را ارتقا می‌دهند و به اشتغال در غزه یا از طریق پلتفرم‌های دیجیتال دسترسی پیدا می‌کنند.
این آکادمی همچنین با همکاری دانشگاه آزاد قدس و با تأیید وزارت آموزش و پرورش فلسطین، مدرک دیپلم فیلمسازی را توسعه داده است.
مسری گفت که آکادمی اکنون همچنین در حال تلاش برای کمک به کارگردانان برای رسیدن به جشنواره‌های بین‌المللی است.
او گفت: «ما به دنبال توافق با توزیع‌کنندگان برای نمایش این فیلم‌ها در مؤسسات آموزشی و فرهنگی خارج از فلسطین و از طریق پلتفرم‌ها و جشنواره‌های بین‌المللی متمرکز بر حقوق زنان و حقوق بشر هستیم.»
مسری افزود: «این امر صداهای زنان فلسطینی را به مخاطبان جهانی می‌رساند، بر تجربیات انسانی و خلاقیت هنری آن‌ها می‌افزاید، حضور سینمای فلسطین را در سطح بین‌المللی تقویت می‌کند و افق‌های جدیدی برای کارگردانان زن جوان برای رسیدن به پلتفرم‌های نمایش جهانی و جشنواره‌های فیلم می‌گشاید.»
ترجمه و بازنویسی اختصاصی گفتمان ما
