آیزنکوت مأمور تشکیل کابینه اسرائیل شد؛ پایان عمر سیاسی «بی بی»؟

به گزارش گفتمان ما به نقل از Tabnak،

به گزارش خبرنگار بین الملل تابناک، انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر اسرائیل نتوانست به رقابت سیاسی میان بنیامین نتانیاهو و مخالفانش پایان دهد. نتایج انتخابات نشان داد حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با کسب ۲۷ کرسی، بزرگ‌ترین حزب کنست باقی مانده، اما بلوک راست‌گرا و مذهبی حامی او تنها ۵۳ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی پارلمان را به دست آورده است. در سوی مقابل، ائتلاف مخالفان به رهبری آیزنکوت ۴۸ کرسی دارد و احزاب عرب اسرائیلی نیز مجموعاً ۱۹ کرسی کسب کرده‌اند. به این ترتیب، هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی به حد نصاب ۶۱ کرسی برای تشکیل دولت دست نیافته‌اند. همین وضعیت، احزاب عرب را به بازیگری تعیین‌کننده در معادلات سیاسی اسرائیل تبدیل کرده است. پس از رایزنی‌های «اسحاق هرتزوگ»، رئیس رژیم صهیونیستی با احزاب پارلمانی، ۶۷ نماینده از واگذاری مأموریت تشکیل دولت به آیزنکوت حمایت کردند، در حالی که نتانیاهو تنها حمایت ۴۶ نماینده را به دست آورد. در نهایت، اسحاق هرتزوگ مأموریت تشکیل کابینه را به رهبر حزب یاشار سپرد. آیزنکوت اکنون ۲۸ روز فرصت دارد تا ائتلافی با اکثریت پارلمانی تشکیل دهد. این مهلت در صورت درخواست و موافقت رئیس رژیم صهیونیستی می‌تواند ۱۴ روز دیگر تمدید شود. بنابراین، او حداکثر ۴۲ روز برای عبور از بن‌بست سیاسی فرصت خواهد داشت. در صورت شکست مذاکرات، رئیس رژیم صهیونیستی می‌تواند فرد دیگری را مأمور تشکیل دولت کند و در صورت تداوم ناکامی‌ها، احتمال برگزاری انتخابات مجدد نیز مطرح خواهد شد. ائتلاف با احزاب عرب؛ راه نجات یا مانع بزرگ؟ مهم‌ترین چالش آیزنکوت، چگونگی استفاده از ظرفیت ۱۹ کرسی احزاب عرب اسرائیلی است. از نظر عددی، پیوستن این احزاب به اردوگاه مخالفان می‌تواند مجموع کرسی‌های آنها را به ۶۷ برساند و راه تشکیل دولت را هموار کند؛ اما مسئله این است که همه احزاب حاضر در ائتلاف مخالفان با چنین همکاری‌ای موافق نیستند. آویگدور لیبرمن، وزیر جنگ پیشین اسرائیل و رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» که هفت کرسی در اختیار دارد، با اتکا به احزاب عرب برای تشکیل دولت مخالفت کرده است. این موضع، دست آیزنکوت را در مذاکرات ائتلافی محدود می‌کند؛ زیرا بدون همراهی لیبرمن، رسیدن به اکثریت پارلمانی دشوارتر خواهد شد. از سوی دیگر، آیزنکوت نیز برای همکاری با احزاب عرب شروطی مطرح کرده است؛ از جمله به رسمیت شناختن اسرائیل به‌عنوان یک دولت یهودی، پذیرش خدمت نظامی یا مدنی و محکوم کردن حماس به‌عنوان یک سازمان تروریستی و موافقت با برچیدن حاکمیت آن در غزه. این شروط در حالی مطرح می‌شود که احزاب عرب، به‌ویژه فهرست مشترک، درباره برخی از آنها اختلاف‌نظر دارند. حزب رعام (رعم) به رهبری منصور عباس آمادگی بیشتری برای حمایت از دولت آیزنکوت نشان داده، اما رهبران فهرست مشترک عرب درباره پذیرش برخی شروط موضع متفاوتی دارند. آنها در عین حمایت از کنار رفتن نتانیاهو، خواستار تضمین‌هایی درباره حقوق شهروندان عرب، توقف تخریب خانه‌ها، مقابله با تبعیض و رسیدگی به ناامنی و جرم در مناطق عرب‌نشین هستند. در چنین شرایطی، آیزنکوت با یک تناقض سیاسی روبروست: برای کنار زدن نتانیاهو به آرای احزاب عرب نیاز دارد، اما همکاری با همین احزاب می‌تواند حمایت بخشی از متحدان یهودی و راست‌گرای او را از بین ببرد. حملات نتانیاهو و هشدار درباره تکرار اعتراضات اروپا در سوی مقابل، نتانیاهو تلاش کرده است اختلافات بر سر مشارکت احزاب عرب را به مسئله‌ای امنیتی و هویتی تبدیل کند. او در اظهارات اخیر خود، احزاب عرب را حامی تروریسم خوانده و مدعی شده است دولتی که برای ادامه حیات خود به حمایت این احزاب وابسته باشد، قادر به مقابله با تروریسم، تهدید ایران و تحولات امنیتی منطقه نخواهد بود. نتانیاهو همچنین با طرح این ادعا که برخی احزاب عرب در پی تضعیف موجودیت اسرائیل هستند، تشکیل چنین ائتلافی را تهدیدی علیه هویت یهودی این رژیم توصیف کرده است. او حتی خواستار تشکیل دولت وحدت ملی شده؛ دولتی که احزاب لیکود، متحدان مذهبی و ملی‌گرای آن و دیگر احزاب صهیونیستی در آن حضور داشته باشند. بخش قابل توجهی از اظهارات نتانیاهو به هشدار درباره اعتراضات و ناآرامی‌های اروپا اختصاص داشت. او با اشاره به اتفاقات خیابانی در پاریس و بروکسل مدعی شد که تشکیل دولت متکی بر احزاب اسلام‌گرا می‌تواند شرایطی به‌مراتب بحرانی‌تر در شهرهای اسرائیل ایجاد کند. به گفته او، آتش ناآرامی‌هایی که در خیابان‌های پاریس و بروکسل دیده می‌شود، در صورت تشکیل چنین دولتی ممکن است در اورشلیم (قدس)، تل‌آویو و حیفا نیز شعله ور شود. این اظهارات را باید در چارچوب تلاش نتانیاهو برای جلوگیری از شکل گیری ائتلاف جایگزین تحلیل کرد. او با پیوند دادن مشارکت احزاب عرب به تهدیدات امنیتی و ناآرامی‌های اجتماعی، می‌کوشد هزینه سیاسی همکاری با این احزاب را برای آیزنکوت و متحدانش افزایش دهد. همچنین اشاره به اعتراضات اروپا در ادامه فضاسازی‌های قبلی او درباره ناآرامی‌های فرانسه و نقش جریان‌های اسلام گرا در این تحولات قرار می‌گیرد. به بیان دیگر، نتانیاهو تنها با یک رقیب سیاسی مواجه نیست؛ بلکه می‌خواهد با برجسته کردن خطرات احتمالی ائتلاف با احزاب عرب، اختلافات درون اردوگاه مخالفان را تشدید کند و آنها را از توافق نهایی بازدارد. اختلافات داخلی و احتمال بازگشت به انتخابات مشکلات آیزنکوت تنها به احزاب عرب محدود نمی‌شود. اختلاف بر سر معافیت یهودیان ارتدوکس از خدمت نظامی نیز یکی از موانع مهم تشکیل دولت است. حزب یهودیت تورات، از متحدان قدیمی نتانیاهو، به دلیل اختلاف با دولت بر سر معافیت نظامی ارتدوکس‌ها از معرفی نامزد برای نخست‌وزیری خودداری کرده است. با این حال، همین حزب ممکن است در صورت دریافت امتیازهای مناسب، به ائتلاف دیگری بپیوندد. آیزنکوت می‌تواند به‌جای ائتلاف با احزاب عرب، برای جذب احزاب مذهبی تلاش کند؛ مسیری که البته با اختلافات جدی بر سر خدمت نظامی و سیاست‌های اجتماعی روبروست. تشکیل دولت وحدت ملی با حضور لیکود و مخالفان نیز گزینه دیگری است، اما بسیاری از مخالفان نتانیاهو حاضر نیستند زیر نظر او در کابینه فعالیت کنند.