پرسش بی‌پاسخ از علی دایی و فردوسی‌پور؛ چرا به احترام سرود ملی نایستادید؟

به گزارش گفتمان ما به نقل از Tabnak،

به گزارش تابناک؛ مراسم تشییع پیکر حمید علیدوستی، پیشکسوت فوتبال ایران، روز ۱۲ آبان در ورزشگاه شهید شیرودی تهران برگزار شد. این مراسم با حضور جمعی از چهره‌های شناخته‌شده ورزش و هنر، از جمله علی دایی، عادل فردوسی‌پور و جعفر پناهی همراه بود. اما یکی از حاشیه‌های این مراسم، رفتار برخی حاضران هنگام پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران بود. در تصاویر منتشرشده، در حالی که شمار زیادی از حاضران به احترام سرود ملی از جای خود برخاستند، علی دایی و عادل فردوسی‌پور در جای خود نشستند و برنخاستند؛ اتفاقی که به‌سرعت در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد و انتقادهای زیادی را به دنبال داشت. این اتفاق شاید در نگاه نخست به چند لحظه از یک مراسم محدود باشد، اما وقتی پای چهره‌هایی با چنین میزان شهرت و محبوبیت در میان است، نمی‌توان از کنار آن به‌سادگی عبور کرد. علی دایی؛ چهره‌ای که با نام ایران به شهرت رسید علی دایی صرفاً یک فوتبالیست مشهور نیست. او سال‌ها با پیراهن تیم ملی ایران در رقابت‌های بین‌المللی حضور داشته و بخش مهمی از اعتبار و شهرت جهانی خود را در جایگاه نماینده فوتبال ایران به دست آورده است. افتخارات ورزشی دایی در تاریخ فوتبال کشور ثبت شده و کسی نمی‌تواند نقش او را در این عرصه نادیده بگیرد؛ اما همین جایگاه، مسئولیت اجتماعی بیشتری نیز به همراه دارد. کسی که سال‌ها در میدان‌های بین‌المللی با نام ایران شناخته شده و به واسطه حضور در تیم ملی به شهرت رسیده است، طبیعتاً باید درباره رفتار خود در قبال نمادهای ملی پاسخگوی افکار عمومی باشد. این انتظار به معنای محدود کردن حق انتقاد او نیست؛ بلکه مسئله، تناسب میان جایگاه اجتماعی و رفتار عمومی است. عادل فردوسی‌پور؛ محبوبیتی که با مردم شکل گرفت عادل فردوسی‌پور نیز سال‌ها یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های رسانه ورزشی ایران بوده است. اجرای برنامه «نود»، گزارش مسابقات فوتبال و ارتباط گسترده با مخاطبان، او را به چهره‌ای محبوب و تأثیرگذار تبدیل کرد. بخش مهمی از این محبوبیت در ارتباط با مخاطبان ایرانی و در بستر رسانه‌های داخلی شکل گرفت. به همین دلیل، رفتار او در مراسم تشییع حمید علیدوستی نیز با واکنش افکار عمومی همراه شد. در تصاویر منتشرشده، فردوسی‌پور نیز هنگام پخش سرود ملی از جای خود برنخاست وحتی در حرکتی باعث ممانعت از برخاستن فرد کناری‌اش نیز شد. انتقاد از حکومت آزاد است؛ اما ایران متعلق به همه ایرانیان است هیچ‌کس نمی‌تواند حق انتقاد از دولت، حاکمیت و عملکرد مسئولان را از شهروندان سلب کند. مخالفت با سیاست‌های رسمی و اعتراض به تصمیمات مسئولان، بخشی از حقوق طبیعی افراد است. اما باید میان یک دولت و یک کشور تفاوت قائل شد. سرود ملی متعلق به یک مدیر، جناح یا جریان سیاسی نیست؛ بلکه نمادی از هویت، تاریخ و تعلق ملی است. تجربه دو جنگ اخیر نیز نشان داد بسیاری از ایرانیان، با وجود انتقادهای جدی از حکومت و سیاست‌های رسمی، در بزنگاه‌های حساس میان مخالفت سیاسی و دفاع از سرزمین خود تفاوت قائل شدند و پای ایران ایستادند. بنابراین نمی‌توان مخالفت با عملکرد حاکمیت را بهانه‌ای برای نادیده گرفتن نمادهای ملی دانست که به همه ایرانیان تعلق دارند؛ چه موافقان سیاست‌های رسمی و چه منتقدان آن. شهرت عمومی، مسئولیت اجتماعی هم به همراه دارد چهره‌های شناخته‌شده ورزشی و رسانه‌ای به دلیل میزان تأثیرگذاری و ارتباط گسترده با مردم، بیش از دیگران در معرض قضاوت افکار عمومی قرار دارند. محبوبیت علی دایی و عادل فردوسی‌پور نیز در خلأ شکل نگرفته و مردم ایران در به وجود آمدن این جایگاه سهم مهمی داشته‌اند. ماجرای اخیر قرار نیست افتخارات ورزشی علی دایی یا سابقه رسانه‌ای عادل فردوسی‌پور را زیر سؤال ببرد؛ اما هیچ سابقه و محبوبیتی نباید افراد را از پاسخگویی درباره رفتار عمومی‌شان بی‌نیاز کند. اگر علی دایی و عادل فردوسی‌پور هنگام پخش سرود ملی صدای آن را نشنیده‌اند یا دلیل دیگری برای برنخاستن داشته‌اند، باید این موضوع را صریح و شفاف با مردم در میان بگذارند. نمی‌توان انتظار داشت افکار عمومی نسبت به چنین اتفاقی بی‌تفاوت باشد و در عین حال، هیچ توضیحی نیز از سوی این دو چهره ارائه نشود و احترام به ایران نباید قربانی اختلافات سیاسی شود.