به گزارش ایلنا به نقل از نیوزویک، مردی که تا ماه اکتبر رکورد ۵۶ بار حضور روی جلد مجله تایم و دو بار انتخاب به عنوان چهره سال این نشریه را ثبت کرده، از سوی رسانهها با عناوینی چون نیروی پیشبرنده تاریخ، تأثیرگذارترین چهره آمریکایی عصر حاضر و تعیینکنندهترین رئیسجمهوری روزگار ما توصیف شده است.
به گزارش گفتمان ما به نقل از ILNA،
به گزارش ایلنا به نقل از نیوزویک، مردی که تا ماه اکتبر رکورد ۵۶ بار حضور روی جلد مجله تایم و دو بار انتخاب به عنوان چهره سال این نشریه را ثبت کرده، از سوی رسانهها با عناوینی چون نیروی پیشبرنده تاریخ، تأثیرگذارترین چهره آمریکایی عصر حاضر و تعیینکنندهترین رئیسجمهوری روزگار ما توصیف شده است. روش وی در مبارزات انتخاباتی و شیوه حکمرانیاش به باور موافقان و مخالفان، چنان ساختار سیاسی ایالات متحده را دگرگون کرده که بازگرداندن شرایط به گذشته احتمالاً ناممکن خواهد بود. با این حال، در ژوئن ۲۰۱۵، زمانی که او از پلهبرقی برج ترامپ پایین آمد و نامزدیاش را اعلام کرد، کمتر کسی چنین آیندهای را متصور بود، رویدادی که سرانجام در هشتم نوامبر ۲۰۱۶ رقم خورد. «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری ایالات متحده، در شب پیروزی در جمع هوادارانش در نیویورک اعلام کرد که هیچ رویایی بیش از حد بزرگ نیست و هیچ چالشی ناممکن نخواهد بود و آمریکا دیگر به کمتر از بهترینها رضایت نخواهد داد؛ این ادعا که آیا این غول حوزه املاک و ستاره پیشین تلویزیون به وعدههایش عمل کرد یا نه، همچنان اصلیترین گسل سیاسی ایالات متحده به شمار میرود. گروهی آن را عهدی وفا شده میدانند، دستهای دیگر آن را وعدهای تحققنیافته قلمداد میکنند و مخالفان نیز بر این باورند که ترامپ نهادهای سیاسی کشور را ویران کرده است. نتیجه آن انتخابات سرنوشتساز با اختلافی کمتر از ۸۰ هزار رأی مشخص شد، رقابتی که اگر نتیجهای دیگر رقم میزد، چشمانداز سیاسی آمریکا میتوانست کاملاً دگرگون شود. در سناریوی پیروزی «هیلاری کلینتون»، سیاستمدار آمریکایی در سال ۲۰۱۶، تاریخ شکل دیگری به خود میگیرد. سقف شیشهای سیاست آمریکا میشکند، سالن همایشهای «جیکوب یاویتس» نیویورک غرق در فریادهای شادی میشود و بخش بزرگی از مردم نفس راحتی میکشند. کلینتون با تکیه بر کارزار فشرده روزهای پایانی در ایالتهای پنسیلوانیا، ویسکانسین و میشیگان، با برتری شکنندهای در مجمع گزینندگان و فاصلهای بیش از سه میلیون رأی مردمی پیروز میشود و مانند خانوادههای کندی و بوش، دودمان سیاسی خود را تثبیت میکند. برای موسسات نظرسنجی، تحلیلگران و تشکیلات حاکم در واشنگتن، این نتیجه اثبات این گزاره است که یک فرد به تنهایی نمیتواند مسیر تاریخ را منحرف کند، هرچند برای میلیونها رأیدهنده خشمگین، این شکست نشانهای از نادیده گرفته شدن پیامدهای بیتوجهی به طبقه متوسط قلمداد میشود. در چنین فضایی، کلینتون به هوادارانش اعلام میکند که منتظر تماس رقیب برای تبریک و پذیرش شکست است، اما ترامپ ادعا میکند انتخاباتی ناسالم رخ داده و نخبگان دست به سرقت آرا زدهاند. ترامپ بدون در اختیار داشتن ابزار حزبی یا نهادهای اجرایی، ادعاهایش را در قالب کارزاری پرتنش در شبکههای اجتماعی پی میگیرد و ظرف چند سال به جایگاه پیشین خود، یعنی یک چهره رسانهای جنجالی در محافل محافظهکار بازمیگردد. به گفته «پیتر لوگ»، مشاور ارشد سابق «باراک اوباما»، رئیس جمهوری پیشین آمریکا، و استاد دانشگاه جرج واشنگتن، ترامپ به راحتی در چنین جایگاهی قرار میگرفت؛ چراکه هدف واقعی او نه ریاستجمهوری، بلکه ایجاد پایگاهی رسانهای برای درآمدزایی از خشم محافظهکاران و همراهی با جریانهایی شبیه به «تاکر کارلسون» مجری خبری و مفسر سیاسی محافظه کار بود. روزهای آغازین ریاستجمهوری کلینتون کاملاً قابل پیشبینی سپری میشود. ترکیب دولت او از چهرههای باسابقه دولتهای پیشین دموکرات شکل میگیرد. «جان پودستا» در جایگاه رئیس دفتر، «ویلیام برنز» در مقام وزیر خارجه و «میشل فلورنوی» به عنوان نخستین زن در رأس وزارت دفاع منصوب میشوند. این انتصابها با مقاومت نهچندان دشواری از سد سنای تحت تسلط جمهوریخواهان عبور میکنند و در موارد حساس، رأی شکننده «تیم کین» معاون رئیسجمهور، تعیینکننده میشود. نظرسنجیهای پیش از انتخابات نشان میداد اقتصاد، تروریسم، سیاست خارجی و سلامت اصلیترین دغدغههای مردم بودهاند. کلینتون در واکنش به این مطالبات و با توجه به آرای نزدیک خود، بستهای پنجساله برای توسعه زیرساختها به ارزش ۲۷۵ میلیارد دلار پیشنهاد میدهد که منابع آن از افزایش مالیات شرکتها و اصلاحات مهاجرتی تأمین میشود. برنامه مهاجرتی او بر تشدید کنترلهای مرزی و ایجاد موانع فیزیکی بدون ساخت دیوار متمرکز است، هرچند جمهوریخواهان با ناکافی دانستن این اقدامات با آن مخالفت میکنند. در حوزه درمان نیز تمرکز او بر حفظ و گسترش بیمه درمانی اوباماکر قرار میگیرد. با وجود این، طرحهای اقتصادی کلینتون به سرعت با مخالفت سرسختانه کنگره به رهبری «پل رایان» در مجلس نمایندگان و «میچ مککانل» در سنا متوقف و به تعدیلهای گسترده وادار میشود. در دیوان عالی آمریکا، با درگذشت «آنتونین اسکالیا»، «مریک گارلند» بار دیگر به عنوان گزینه تصدی کرسی قضایی معرفی میشود و این بار رأی اعتماد لازم را کسب میکند. با این انتصاب، تعادل شکننده پنج در برابر چهار در دیوان حفظ میشود و احکام کلیدی مرتبط با سقط جنین، از جمله حکم تاریخی «رو در برابر وید»، پابرجا میماند. در حوزه سیاست خارجی، کلینتون به سنتهای پیشین پایبند میماند، به قدرت نرم تکیه میکند و پیوندهای مستحکمی با ناتو و شرکای اروپایی، بهویژه «آنگلا مرکل»، صدراعظم پیشین آلمان، برقرار میکند، هرچند مناسبات او با «بوریس جانسون»، نخستوزیر پیشین بریتانیا، به دلیل پیشینه انتقادهای تند وی خالی از چالش نیست. در پرونده سوریه، رویکرد مداخلهجویانه کلینتون به شکل اعلام منطقه پرواز ممنوع و ارسال تسلیحات گسترده برای مخالفان دنبال میشود و همزمان توافق هستهای با ایران دستنخورده باقی میماند. در اروپای شرقی، تنشهای روسیه و اوکراین ادامه پیدا میکند و کلینتون با فروش سلاح به کییف و تقویت مواضع نظامی در حوزه بالتیک، بر پایبندی واشنگتن به اصل دفاع جمعی ناتو تأکید میکند تا مانع بازتعریف مرزهای اروپا از سوی مسکو شود. با وجود این دستاوردها، بحرانهای سه سال نخست در برابر امواج سهمگین همهگیری کرونا و جنگهای فرهنگی در سال ۲۰۲۰ رنگ میبازند. با آنکه ساختارهای تخصصی دولت کلینتون واکنش منسجمتری نشان میدهند، خستگی فراگیر جامعه از قرنطینهها و تعطیلی کسبوکارها، نوک پیکان انتقادها را به سوی کاخ سفید نشانه میرود. اختلال در زنجیره تأمین و رکود اقتصادی، دستاوردهای پیشین دولت را میبلعد و اعتراضها علیه مقررات بهداشتی شباهتی عمیق با انرژی جنبش تیپارتی در دوران اوباما پیدا میکند. همزمان، کشته شدن «جورج فلوید» در ماه می ۲۰۲۰ بحران عدالت نژادی را در سراسر کشور شعلهور میکند. آشوبهای اجتماعی در کنار بحران کرونا تصویری متزلزل از دولت کلینتون میسازد و رقبای سیاسی او از این موقعیت بهرهبرداری کامل میکنند. کلینتون در انتخابات ۲۰۲۰ در برابر نامزد پوپولیست جمهوریخواهان که از دل رقابتی فشرده با گزینههایی چون «مارکو روبیو»، «تد کروز» و «مایک پنس» بیرون آمده شکست میخورد. به تعبیر «پیتر لوگ»، در تاریخ معاصر آمریکا کمتر حزبی توانسته برای چهار دوره متوالی قدرت را در اختیار داشته باشد و انتقال قدرت از اوباما به کلینتون برای بیش از یک دوره، فرضیهای نامحتمل بوده است. در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، جمهوریخواهان با تسلط بر نهادهای قدرت، دستور کار سنتی خود از جمله مقرراتزدایی، کاهش مالیاتها و سختگیریهای مرزی را پیش میبرند. با این وجود، این اقدامات عطش جناح پوپولیست را که خواستار پاکسازی کامل دستاوردهای دوره کلینتون است فرو نمینشاند. به باور تاریخنگاران، وقایع بزرگی نظیر خروج پرتنش از افغانستان، حمله روسیه به اوکراین، جهش تورمی پساکرونا و تشدید درگیریها در خاورمیانه در پی وقایع هفتم اکتبر، رویدادهایی بودند که با هر رئیسجمهوری در کاخ سفید روی میدادند. این چالشها نگاه بدبینانه طبقه متوسط را به ناتوانی تشکیلات سنتی واشنگتن تقویت کرده و بستر را برای ظهور دوباره یک رهبر ضداستقرار فراهم میکند. در چنین فضایی، صحنه برای بازگشت ترامپ به عرصه سیاست در سال ۲۰۲۴ بازسازی میشود. او در طول این سالها به چهرهای محوری در شکلدهی به افکار عمومی راست تبدیل شده و از نگاه هوادارانش نجاتدهندهای بوده که در ۲۰۱۶ هدف دستکاری انتخاباتی قرار گرفته بود. جامعهشناسانی چون «آرلی هوکشایلد» تأکید دارند که ترامپ خالق حس سرخوردگی و خشم حاصل از جهانیسازی و تغییرات ساختار کار نبود، بلکه او صرفاً توانست این کانونهای نارضایتی را مدیریت کند. «مایکل کیمل» نیز یادآور میشود که این دستاندازهای فرهنگی در تاریخ آمریکا بازگشتپذیرند و جریانهای خشم زیرپوستی متوقف نخواهند شد. مرور این دهه نشان میدهد که حتی بدون پیروزی اولیه ترامپ، متغیرهای بنیادینی که بستر صعود او را پدید آوردند بخشی جداییناپذیر از واقعیت جامعه آمریکا باقی میماندند. بیاعتمادی ریشهدار به نهادهای رسمی، استقلالطلبی افراطی و نارضایتی از ساختارهای سیاسی سنتی، عواملی همیشگی در صحنه سیاست آمریکا هستند و ثابت میکنند که موج پوپولیسم معاصر نه یک انحراف کوتاهمدت، بلکه بخشی پایدار از دگرگونیهای ژئوپلیتیک و اجتماعی این کشور است.

