مذاکرات محرمانه و حساس ایران و آمریکا؛ جزئیات جدید طرح دو روزه ایران

به گزارش گفتمان ما به نقل از Tabnak،

به گزارش خبرنگار بین الملل تابناک، شبکه سی‌ان‌ان در گزارشی مدعی است ایران و ایالات متحده به‌طور محرمانه در حال مذاکره درباره توافقی حساس هستند که می‌تواند مانع بازگشت جنگی تمام‌عیار شود و زمینه را برای آغاز مذاکرات گسترده‌تر فراهم کند. این شبکه با اشاره به تحولات اخیر دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن تأکید کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روشن‌ترین نشانه خود تاکنون را مبنی بر امکان جلوگیری از دور جدید درگیری‌های گسترده با ایران از طریق تشدید تلاش‌های دیپلماتیک ارائه کرده است. ترامپ روز یکشنبه در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان اعلام کرد در صورتی که تهران در مسیر دستیابی به توافقی درباره برنامه هسته‌ای خود و بازگشایی تنگه هرمز پیشرفت کند، احتمال ازسرگیری حملات نظامی آمریکا «بسیار بعید» خواهد بود. رئیس‌جمهور آمریکا همچنین در گفت‌وگو با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سی‌بی‌اس تأکید کرد که به دنبال تشدید جنگ نیست. با این حال، سی‌ان‌ان خاطرنشان کرده است که امیدواری به توافق همچنان با تردیدهایی از سوی مقام‌های آمریکایی همراه است و اختلافات دو طرف بر سر مفاد توافق احتمالی ادامه دارد. روبیو: مذاکرات پیشرفت نداشته و توافق نزدیک نیست در حالی که گزارش سی‌ان‌ان از تلاش‌های محرمانه برای جلوگیری از بازگشت جنگ حکایت دارد، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز یکشنبه تصویری محتاطانه‌تر از وضعیت مذاکرات ارائه کرد. روبیو اعلام کرد که نمی‌تواند از نزدیک بودن یک توافق یا پیشرفت بزرگ در مذاکرات سخن بگوید. وی با انتقاد از مطالبات ایران، آنها را غیرقابل‌قبول و در برخی موارد غیرواقع‌بینانه توصیف کرد. وزیر خارجه آمریکا مدعی شد مذاکرات تاکنون چندان ثمربخش نبوده و واشنگتن با مطالباتی از سوی تهران روبرو است که پذیرش آنها را دشوار می‌داند. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که ترامپ از احتمال بسیار پایین حملات مجدد در صورت پیشرفت مذاکرات سخن گفته است. به این ترتیب، در مواضع واشنگتن دو پیام هم‌زمان دیده می‌شود: ترامپ بر امکان جلوگیری از بازگشت جنگ از مسیر توافق تأکید دارد، اما روبیو فاصله دو طرف از تفاهم را قابل‌توجه می‌داند. بقایی: طرح دو روزه همان تفاهم اسلام‌آباد است در سوی دیگر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، در تشریح جزئیات طرح دو روزه تهران برای حل‌وفصل بحران، تأکید کرد که این پیشنهاد بر اساس تفاهم‌های قبلی در نشست اسلام‌آباد تنظیم شده و حاوی مطالباتی است که ایران از آنها صرف‌نظر نخواهد کرد. بقایی در نشست خبری خود گفت: «هر آنچه را که آمریکا طبق نشست اسلام‌آباد تفاهم کرده بود، در این طرح وجود دارد. ما درباره مجموعه مطالباتی صحبت می‌کنیم که هیچ ایرانی نمی‌تواند از آن‌ها بگذرد.» سخنگوی وزارت خارجه ایران با اشاره به سابقه توافق‌های پیشین افزود: «آن‌ها یک‌بار تعهدات را پذیرفتند و اینکه نقض کردند، تقصیر ما نیست. باید تحریم‌هایی که علیه ایران اعمال کردند، رفع شود.» وی طرح دو روزه را نشانه حسن نیت تهران دانست و تصریح کرد: «اگر طرف مقابل اراده داشته باشد، ما می‌توانیم طی دو روز اقدام کنیم. خواسته‌های ما خیلی روشن است و در تفاهم اسلام‌آباد وجود دارد. آمریکا باید درباره ادامه برخورد با این وضعیت تصمیم بگیرد.» این اظهارات نشان می‌دهد که از نگاه تهران، طرح دو روزه به معنای عقب‌نشینی از شروط قبلی نیست، بلکه فرصتی برای اجرای چارچوبی است که به گفته مقام‌های ایرانی، پیش‌تر درباره آن تفاهم شده بود. مفاد این پیشنهاد شامل رفع محاصره دریایی، پایان جنگ در همه جبهه‌ها، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران و فراهم شدن زمینه بازگشایی تنگه هرمز برای تردد تجاری است. در واقع، تهران می‌گوید در صورت تحقق پیش‌شرط‌های مورد نظر، امکان اجرای بخش‌های مربوط به طرح و بازگشت امنیت به تنگه هرمز در بازه ۴۸ ساعته وجود دارد. اختلاف بر سر شروط توافق یکی از مهم‌ترین موانع دستیابی به توافق، اختلاف بر سر ترتیب اجرای تعهدات و موضوعات اصلی مذاکرات است. واشنگتن بر محدودیت‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران و بازگشایی تنگه هرمز تأکید دارد، در حالی که تهران رفع تحریم‌ها، پایان محاصره دریایی و توقف جنگ در همه جبهه‌ها را از شروط اساسی خود می‌داند. به گزارش رویترز، ایران پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات در فاصله دو روز را مطرح کرده و آن را راهکاری برای خروج از وضعیت فعلی دانسته است. این پیشنهاد در واقع کوتاه کردن زمان اجرای طرح قبلی هفت‌روزه عنوان شده است. از سوی دیگر، قطر و پاکستان همچنان در تلاش برای نزدیک کردن مواضع دو طرف هستند و نقش میانجی‌ها در انتقال پیشنهادها و چارچوب‌های مورد توافق اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. بنابراین، مسئله اصلی صرفاً آغاز مذاکرات نیست، بلکه اختلاف بر سر این است که کدام طرف باید نخستین گام عملی را بردارد و تعهدات خود را اجرا کند. شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان و فشار برای پایان جنگ تحولات دیپلماتیک اخیر در شرایطی رخ می‌دهد که شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، فشارهای سیاسی بر دولت ترامپ را افزایش داده است. سی‌ان‌ان گزارش داده است که جنگ ایران یکی از عوامل مؤثر در شکست جمهوری‌خواهان بوده است. ترامپ نیز پذیرفته که رأی‌دهندگان از جنگ رضایت نداشته‌اند، هرچند همچنان از تصمیم خود برای آغاز حملات نظامی دفاع می‌کند. آسوشیتدپرس نیز گزارش داده است که روبیو با وجود دفاع از جنگ علیه ایران، پذیرفته که این جنگ لزوماً در میان افکار عمومی آمریکا محبوب نبوده است. افزایش هزینه‌های اقتصادی، اختلال در بازار انرژی و پیامدهای امنیتی بحران تنگه هرمز از جمله موضوعاتی هستند که بر فضای سیاسی آمریکا تأثیر گذاشته‌اند. در چنین شرایطی، اظهارات ترامپ درباره بسیار بعید بودن حمله مجدد به ایران در صورت پیشرفت مذاکرات، در کنار گزارش سی‌ان‌ان از مذاکرات محرمانه، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. با این وجود باید توجه داشت مواضع روبیو نشان می‌دهد که هنوز توافقی در دسترس قطعی نیست و اختلافات تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست.