تشدید اختلاف در کاخ سفید بر سر جنگ ایران؛ اختلاف ترامپ با «ونس» بالا گرفت

به گزارش گفتمان ما به نقل از Tabnak،

به گزارش خبرنگار بین الملل تابناک، روزنامه نیویورک‌پست در گزارشی نوشت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه به صورت علنی به برخی از اظهارات جی‌دی ونس، معاون خود، درباره تأثیر جنگ ایران بر شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای واکنش نشان داده است. ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره موضع‌گیری‌های ونس گفت که از برخی واکنش‌های او خوشش نیامده است، هرچند ارزیابی معاون خود درباره تأثیر جنگ بر شکست جمهوری‌خواهان را تا حد زیادی درست می‌داند. رئیس‌جمهور آمریکا در عین حال از ونس انتقاد کرد که چرا صریحاً نگفته است اگر بار دیگر در موقعیت تصمیم‌گیری قرار بگیرد، باز هم دستور حمله به ایران را صادر خواهد کرد. ترامپ تأکید کرد پاسخ خودش به این پرسش مثبت است و همچنان معتقد است جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، ارزش پذیرش هزینه‌های سیاسی و اقتصادی را داشته است. این موضع‌گیری در ادامه اظهارات چهارشنبه گذشته ونس مطرح شد؛ زمانی که معاون رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی مفصل در شبکه اجتماعی ایکس، جنگ ایران را عامل اصلی شکست جمهوری‌خواهان معرفی کرد. ونس نوشته بود: «دلیل شکست ما جنگ بود.» او همچنین تأکید کرد اگر کسی معتقد است جنگ ارزش از دست دادن اکثریت سنا برای شش سال آینده را داشته است، باید صریحاً از این تصمیم دفاع کند. این اظهارات از آن جهت اهمیت دارد که ونس صرفاً به بیان نارضایتی از نتایج انتخابات بسنده نکرد، بلکه سیاست خارجی دولت ترامپ و هزینه‌های ناشی از جنگ را نیز به چالش کشید. حمایت پسر ترامپ از ونس یکی از نکات قابل توجه در این تحولات، حمایت دونالد ترامپ جونیور، پسر ارشد رئیس‌جمهور آمریکا، از ارزیابی ونس درباره دلایل شکست جمهوری‌خواهان است. ترامپ جونیور با بازنشر پیام معاون رئیس‌جمهور در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تمام کلمات این پیام صددرصد درست است.» این حمایت از نظر سیاسی اهمیت دارد؛ زیرا ترامپ جونیور از چهره‌های بانفوذ جریان ماگا و از نزدیکان سیاسی ونس محسوب می‌شود. به گزارش واشنگتن‌پست، ونس در پیام خود چهار عامل را در تغییر رفتار بخشی از رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه مؤثر دانسته بود: مخالفت با ادامه جنگ ایران، افزایش هزینه‌های زندگی و تورم، ضرورت اولویت دادن به منافع آمریکا و بازنگری در مناسبات واشنگتن با رژیم صهیونیستی. ونس معتقد بود بخشی از رأی‌دهندگانی که در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ به ترامپ و او رأی داده بودند، در انتخابات میان‌دوره‌ای به دموکرات‌ها رأی دادند؛ زیرا از مسیر سیاسی دولت ناراضی بودند. این ارزیابی با نتایج نظرسنجی آسوشیتدپرس از رأی‌دهندگان نیز همخوانی‌هایی دارد. بر اساس این نظرسنجی، حدود شش نفر از هر ۱۰ رأی‌دهنده معتقد بودند تصمیم آمریکا برای ورود به جنگ ایران اشتباه بوده است. با این حال، تنها حدود یک‌سوم رأی‌دهندگان جنگ را عاملی تعیین‌کننده در انتخاب خود برای کنگره دانسته‌اند؛ در حالی که هزینه‌های زندگی و فساد دولتی اهمیت بیشتری در تصمیم انتخاباتی بخش بزرگی از رأی‌دهندگان داشته است. بنابراین، جنگ ایران را نمی‌توان تنها علت شکست جمهوری‌خواهان دانست، اما شواهد انتخاباتی نشان می‌دهد این موضوع به یکی از عوامل مهم نارضایتی از دولت تبدیل شده است. ونس در حال فاصله‌گذاری با ترامپ است؟ یکی از ابعاد مهم اختلافات اخیر، زمان‌بندی ونس برای طرح انتقاداتش است. ونس از مدت‌ها قبل به‌عنوان یکی از گزینه‌های بالقوه جمهوری‌خواهان برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ مطرح بوده است. او نیز گفته بود پس از انتخابات میان‌دوره‌ای درباره حضور یا عدم حضور در رقابت‌های آینده تصمیم خواهد گرفت. از این منظر، انتقادات اخیر او از جنگ ایران را می‌توان در چارچوب تلاش برای ایجاد هویت سیاسی مستقل از ترامپ بررسی کرد؛ به‌ویژه آنکه بخشی از پایگاه رأی جمهوری‌خواهان با مداخلات نظامی طولانی‌مدت آمریکا مخالف است و شعار «اول آمریکا» را به معنای پرهیز از ورود به جنگ‌های پرهزینه خارجی می‌داند. البته این برداشت به معنای اثبات انگیزه انتخاباتی ونس نیست، اما واشنگتن‌پست نیز در گزارش خود به این نکته اشاره کرده که موضع‌گیری اخیر معاون رئیس‌جمهور نوعی فاصله‌گذاری آشکار با دفاع مداوم ترامپ از جنگ بوده است. نکته مهمتر اینکه ونس را نباید مخالف مطلق استفاده از قدرت نظامی آمریکا دانست. مواضع پیشین او بیشتر بر مخالفت با جنگ‌های گسترده، طولانی و بدون چشم‌انداز خروج تأکید داشته است. او در دوره معاونت خود نیز در مقاطعی از ضرورت استفاده محدود از قدرت نظامی دفاع کرده، اما همزمان بر جلوگیری از تبدیل عملیات نظامی به جنگی فرسایشی تأکید داشته است. در جنگ ایران نیز ونس در مقاطعی از سیاست دولت دفاع کرد، اما در ادامه به یکی از چهره‌های اصلی تلاش برای مذاکره و پایان دادن به درگیری تبدیل شد. به همین دلیل، اختلاف او با ترامپ را باید بیشتر در سطح راهبرد و میزان هزینه‌پذیری جنگ تحلیل کرد، نه مخالفت با تمام ابزارهای نظامی. از سوی دیگر، موضع‌گیری ونس درباره ضرورت تغییر در مناسبات آمریکا با اسرائیل نیز اهمیت دارد. او برخلاف برخی چهره‌های نزدیک به ترامپ، بر ضرورت توجه به هزینه‌های سیاسی حمایت بی‌قیدوشرط از سیاست‌های اسرائیل تأکید کرده است؛ موضوعی که می‌تواند در شکل‌گیری هویت سیاسی مستقل او در میان بخشی از رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه مؤثر باشد. اختلاف بر سر آینده سیاست آمریکا در قبال ایران اختلافات اخیر تنها به ترامپ و ونس محدود نمی‌شود و می‌توان آن را نشانه‌ای از رقابت دو رویکرد در ساختار تصمیم‌گیری آمریکا درباره ایران دانست. یک رویکرد بر ادامه فشار نظامی، حفظ تهدید حملات و وادار کردن تهران به پذیرش شروط واشنگتن تأکید دارد. چهره‌هایی مانند پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در زمره حامیان جدی‌تر رویکرد نظامی قرار داشته‌اند. در مقابل، جریان دیگری معتقد است ادامه جنگ می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و سیاسی سنگینی برای آمریکا ایجاد کند و بدون تضمین دستیابی به اهداف راهبردی، واشنگتن را وارد یک درگیری فرسایشی کند. ونس در این جریان به‌عنوان یکی از چهره‌های اصلی طرفدار محدود کردن دامنه درگیری و استفاده از مسیر مذاکره شناخته می‌شود. در این میان، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز جایگاه مهمی دارد. او از یک سو از جنگ علیه ایران دفاع کرده و آن را برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای ضروری دانسته و از سوی دیگر، در مذاکرات دیپلماتیک و تلاش برای دستیابی به توافق نقش دارد. روبیو همچنین یکی از چهره‌هایی است که نام او در گمانه‌زنی‌ها درباره رقابت‌های ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ مطرح می‌شود. از این رو، اختلاف بر سر جنگ ایران می‌تواند در آینده به یکی از محورهای رقابت میان چهره‌های مطرح جمهوری‌خواه تبدیل شود. به صورت کلی باید توجه داشت که شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان، هزینه داخلی جنگ ایران را برای دولت ترامپ آشکارتر کرده است. ونس این هزینه را به صراحت مطرح می‌کند، ترامپ ضمن پذیرش تأثیر جنگ بر نتایج انتخابات همچنان از تصمیم خود دفاع می‌کند و روبیو نیز بر ضرورت ادامه فشار برای تحقق اهداف هسته‌ای آمریکا تأکید دارد. به این ترتیب، مسئله ایران اکنون علاوه بر یک موضوع امنیتی و منطقه‌ای، به یکی از محورهای مهم رقابت سیاسی درون حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده است؛ رقابتی که احتمالاً با نزدیک شدن به انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ ابعاد بیشتری پیدا خواهد کرد.