خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- الهام حیدری: کشاورزی دیگر صرفاً یک فعالیت اقتصادی و تأمین‌کننده مواد غذایی نیست، بلکه به یکی از مؤلفه‌های راهبردی امنیت ملی تبدیل شده است؛ مؤلفه‌ای که هرگونه اختلال عمدی در چرخه تولید، فرآوری و توزیع محصولات کشاورزی می‌تواند پیامدهایی فراتر از بخش تولید داشته باشد و امنیت غذایی، سلامت عمومی، ثبات اقتصادی و حتی مناسبات سیاسی کشورها را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش گفتمان ما به نقل از Mehr News،
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- الهام حیدری: کشاورزی دیگر صرفاً یک فعالیت اقتصادی و تأمین‌کننده مواد غذایی نیست، بلکه به یکی از مؤلفه‌های راهبردی امنیت ملی تبدیل شده است؛ مؤلفه‌ای که هرگونه اختلال عمدی در چرخه تولید، فرآوری و توزیع محصولات کشاورزی می‌تواند پیامدهایی فراتر از بخش تولید داشته باشد و امنیت غذایی، سلامت عمومی، ثبات اقتصادی و حتی مناسبات سیاسی کشورها را تحت تأثیر قرار دهد. در جهان امروز، در کنار تهدیداتی همچون تغییرات اقلیمی، جنگ‌های هسته‌ای و مخاطرات زیستی، پدیده‌ای کمتر شناخته‌شده اما نگران‌کننده با عنوان «آگروتروریسم» یا تروریسم کشاورزی مورد توجه کارشناسان حوزه امنیت غذایی و پدافند غیرعامل قرار گرفته است؛ تهدیدی که با هدف آسیب‌رسانی عمدی به محصولات زراعی و باغی، دام و طیور، آبزیان و زنجیره تأمین مواد غذایی، می‌تواند نظام تولید و توزیع غذا را با بحران مواجه کند. اهمیت این موضوع برای استان گیلان، به‌عنوان یکی از قطب‌های مهم کشاورزی کشور، دوچندان است؛ استانی که بخش قابل توجهی از اقتصاد، اشتغال روستایی و معیشت خانوارهای آن به تولید محصولات راهبردی همچون برنج، چای، زیتون، فندق و سایر محصولات کشاورزی وابسته است. از این رو، شناخت ابعاد آگروتروریسم، شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و تقویت سازوکارهای پیشگیری و مقابله با تهدیدات زیستی، از ضرورت‌های اساسی صیانت از امنیت غذایی استان به شمار می‌رود. آگروتروریسم؛ تهدیدی فراتر از تولید محصولات کشاورزی «محمود هوشیارفرد» عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر اینکه کشاورزی در دنیای امروز یک متغیر اقتصادی و امنیتی محسوب می‌شود، اظهار داشت: هرگونه اقدام خرابکارانه در این حوزه می‌تواند تبعات گسترده اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به همراه داشته باشد. به گفته وی، بر اساس ارزیابی‌های جهانی، تغییرات اقلیمی، جنگ هسته‌ای و تهدیدات زیستی از جمله تهدیدات مهم پیش روی جهان هستند و تحولات حوزه تهدیدات زیستی این ظرفیت را دارد که در آینده نزدیک، جهان را با همه‌گیری‌های گسترده مواجه کند. هوشیارفرد با اشاره به اینکه انتشار عمدی عوامل آلاینده و بیماری‌زا در محصولات زراعی، باغی، دام و طیور و آبزیان، از موضوعات کمتر شناخته شده در حوزه امنیت غذایی است، افزود: شیوع یک بیماری در نظام کشاورزی می‌تواند بازده تولید را کاهش دهد، قیمت مواد غذایی را افزایش دهد، صادرات محصولات راهبردی را متوقف کند و در نهایت به ناپایداری اقتصادی منجر شود. وی آگروتروریسم را زیرمجموعه‌ای از بیوتروریسم دانسته و توضیح داد: آگروتروریسم به مجموعه اقدامات عامدانه و برنامه‌ریزی‌شده‌ای اطلاق می‌شود که با استفاده از عوامل زیستی و شیمیایی علیه محصولات کشاورزی، دامی، آبزیان و زنجیره تأمین مواد غذایی انجام می‌گیرد و هدف آن ایجاد نگرانی و مخاطره در حوزه سلامت و امنیت غذایی است. به اعتقاد این عضو هیئت علمی، ایجاد وحشت عمومی، فلج کردن بخش‌هایی از اقتصاد ملی، به خطر انداختن امنیت غذایی، ورشکستگی کشاورزان و ایجاد بی‌ثباتی سیاسی از مهم‌ترین اهداف این نوع تهدید به شمار می‌رود. چرا کشاورزی به هدفی آسیب‌پذیر تبدیل شده است؟ هوشیارفرد با اشاره به ویژگی‌های ساختاری بخش کشاورزی، آسیب‌پذیری بالا، گستردگی زنجیره تأمین، وابستگی اقتصادی و اجتماعی و تأثیر روانی عمیق موضوع غذا بر جامعه را از عواملی می‌داند که این بخش را به هدفی جذاب برای اقدامات خرابکارانه تبدیل می‌کند. وی در تشریح این موضوع گفت: مزارع، گلخانه‌ها، دامداری‌ها و انبارهای غله و سیلوها در فضاهای گسترده و پراکنده قرار دارند و حفاظت فیزیکی از تمامی این مراکز عملاً دشوار است. از سوی دیگر، هرگونه اختلال یا آلودگی در نقطه آغاز تولید یا مراکز بسته‌بندی می‌تواند در صورت شناسایی‌نشدن، به بخش‌های مختلف زنجیره توزیع ملی و حتی بین‌المللی منتقل شود. این کارشناس با تأکید بر جایگاه راهبردی کشاورزی در اقتصاد کشور تصریح کرد: در ایران و بسیاری از کشورهای جهان، کشاورزی از پایه‌های اصلی اشتغال، توسعه روستایی، استقلال سیاسی و تأمین امنیت غذایی محسوب می‌شود و آسیب به این بخش می‌تواند دولت‌ها را با بحران‌های اقتصادی و اجتماعی مواجه کند. وی اضافه کرد: غذا ملموس‌ترین نیاز روزمره انسان است و هرگونه تردید درباره سلامت یا دسترسی به مواد غذایی می‌تواند به‌سرعت به نگرانی، ترس و نارضایتی عمومی تبدیل شود. از بیماری‌های دامی تا آلودگی زنجیره غذایی عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان با اشاره به مصادیق احتمالی آگروتروریسم، واردکردن عمدی عوامل بیماری‌زای گیاهی و دامی را یکی از تهدیدات جدی این حوزه معرفی می‌کند. به گفته وی، بیماری‌هایی مانند تب برفکی می‌توانند با درگیر کردن دام‌های سبک و سنگین، موجب کاهش بهره‌وری، اُفت تولید و تحمیل خسارات اقتصادی به دامداران شوند. همچنین آلودگی مواد غذایی با عوامل بیماری‌زا می‌تواند سلامت مصرف‌کنندگان را با مخاطره مواجه سازد. هوشیارفرد با اشاره به آسیب‌پذیری نظام‌های کشاورزی مدرن در برابر تهدیدات زیستی، ادامه داد: در بسیاری از مناطق، سطح وسیعی از اراضی کشاورزی به کشت یک رقم مشخص از محصولات اختصاص دارد. این یکنواختی ژنتیکی می‌تواند در صورت ورود یک عامل بیماری یا آفت متناسب با حساسیت آن رقم، خسارات گسترده‌ای به تولید منطقه وارد نماید. وی همچنین تمرکز مراکز فرآوری و کشتارگاه‌های صنعتی را از دیگر نقاط حساس زنجیره تأمین غذا می‌داند و معتقد است: کارخانه‌های بزرگ فرآوری مواد غذایی، کشتارگاه‌های صنعتی و سیلوهای غلات به دلیل حجم بالای محصولات تحت پوشش، از نقاط مهم در مدیریت ریسک امنیت غذایی هستند. به گفته این عضو هیئت علمی، فسادپذیری محصولاتی مانند شیر، گوشت، سبزیجات و میوه‌ها و وابستگی آنها به توزیع سریع نیز ضرورت نظارت و کنترل مستمر بر زنجیره تولید تا مصرف را افزایش می‌دهد. تغییرات اقلیمی؛ تشدیدکننده تهدیدات کشاورزی هوشیارفرد در ادامه با اشاره به ارتباط تغییرات اقلیمی و اگروتروریسم، می‌گوید: گرمایش جهانی و پیامدهای آن از جمله تغییر الگوهای انتقال عوامل بیماری‌زا، گسترش دامنه میزبانی بیماری‌های مشترک انسان و حیوان و فراهم شدن شرایط مساعدتر برای شیوع برخی بیماری‌های ناشی از مواد غذایی، می‌توانند مخاطرات بخش کشاورزی را افزایش دهند. وی می‌افزاید: افزایش تنش‌های محیطی، خشکسالی، سیلاب، آتش‌سوزی و تنش گرمایی می‌تواند مقاومت محصولات کشاورزی را در برابر بیماری‌ها و آفات کاهش دهد و در نتیجه، آسیب‌پذیری نظام تولید افزایش یابد. این کارشناس با بیان اینکه بحران‌های طبیعی و همه‌گیری‌های موجود ممکن است شرایط را برای تشدید پیامدهای اقدامات خرابکارانه فراهم کنند، خاطرنشان می‌کند: تغییرات اقلیمی می‌تواند با تغییر در پراکنش عوامل بیماری‌زا و گسترش دامنه میزبان های احتمالی، پیچیدگی مدیریت تهدیدات زیستی در بخش کشاورزی را افزایش دهد. وی همچنین یادآور می‌شود که تخریب منابع طبیعی، آتش زدن مزارع و جنگل‌ها و اختلال در فرآیندهای طبیعی ذخیره کربن در خاک، از جمله پیامدهایی است که می‌تواند در ارتباط با اقدامات تخریبی، آثار زیست محیطی و اقلیمی گسترده‌تری ایجاد کند. محصولات راهبردی در کانون تهدیدات آگروتروریسم عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان با اشاره به ابعاد اقتصادی و امنیتی آگروتروریسم، هدف قرار گرفتن محصولات راهبردی و تولیداتی را که کشور وابستگی بالایی به آنها دارد، از مهم‌ترین ابعاد این تهدید برمی‌شمارد. به گفته هوشیارفرد، ورود ناگهانی یک آفت یا بیماری قرنطینه‌ای به کشور می‌تواند موجب محدودیت یا ممنوعیت صادرات محصولات از سوی شرکای تجاری شود. همچنین قرنطینه مناطق گسترده، معدوم‌سازی دام‌ها و محصولات آلوده و پاکسازی محیط، هزینه‌های سنگینی را به دولت تحمیل می‌کند. وی سلب اعتماد عمومی نسبت به سلامت محصولات عرضه‌شده در بازار را نیز یکی دیگر از پیامدهای مهم آگروتروریسم عنوان کرده و معتقد است: صیانت از اعتماد عمومی به سلامت مواد غذایی، به اندازه حفاظت از زیرساخت‌های تولید اهمیت دارد. امنیت زیستی؛ ضرورت ایجاد یک نظام دفاعی یکپارچه هوشیارفرد با تأکید بر ضرورت اتخاذ رویکردی پیشگیرانه در برابر این تهدیدات، ایجاد یک نظام دفاعی یکپارچه، هوشمند و چندلایه با محوریت «امنیت زیستی» را ضروری می‌داند. وی تقویت قرنطینه‌های مرزی و گمرکی، استقرار سامانه‌های دیده‌بانی و هشدار سریع، آموزش کشاورزان و بهره‌برداران، آمادگی برای واکنش فوری و ایجاد زنجیره ردیابی محصولات را از مهم‌ترین ارکان این نظام معرفی می‌کند. به گفته این عضو هیئت علمی، کنترل دقیق پایانه‌های مرزی، اسکله‌ها و فرودگاه‌ها با استفاده از تجهیزات پیشرفته تشخیص، پایش هوشمند ورود بذر، نهال، دام زنده و فرآورده‌های کشاورزی و مقابله با ورود غیرمجاز عوامل زیستی، از جمله اقداماتی است که باید در اولویت قرار گیرند. وی همچنین بر توسعه سامانه‌های پایش گیاه‌پزشکی و دامپزشکی برای شناسایی سریع طغیان‌های غیرعادی آفات و بیماری‌ها تأکید کرده و می‌افزاید: توانمندسازی جوامع محلی، کشاورزان و بهره‌برداران برای گزارش سریع تغییرات مشکوک در مزارع، دامداری‌ها و گلخانه‌ها نقش مهمی در شناسایی زودهنگام تهدیدات دارد. هوشیارفرد آموزش تیم‌های عملیاتی تخصصی در استان‌ها و مناطق مختلف کشاورزی، آمادگی برای قرنطینه فوری، معدوم‌سازی بهداشتی و ضدعفونی در صورت شناسایی کانون‌های مشکوک و غیرعادی را از دیگر الزامات مقابله با این تهدیدات عنوان می‌کند. ضرورت بومی‌سازی پدافند غیرعامل در کشاورزی گیلان وی با اشاره به اهمیت فناوری‌های نوین در مدیریت امنیت غذایی، پیاده‌سازی سامانه‌های دیجیتال رهگیری محصولات از مزرعه تا سفره را ضروری دانسته و می‌گوید: با ایجاد چنین سامانه‌هایی، در صورت بروز آلودگی طبیعی یا عمدی، امکان شناسایی سریع منشأ آلودگی و محدودسازی دامنه بحران فراهم می‌شود. به گفته وی، حفاظت از بذور، گونه‌های گیاهی و نژادهای دامی بومی در بانک‌های ژن ملی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه این ذخایر ژنتیکی می‌توانند در صورت آسیب دیدن ارقام تجاری، پشتوانه‌ای برای بازسازی ظرفیت تولید کشاورزی کشور باشند. عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان با تأکید بر آسیب‌پذیری نظام‌های اکولوژیک و اقتصادی استان های شمالی در برابر تهدیدات زیستی، شیمیایی و اقتصادی، می‌نویسد: این مخاطرات ارتباط مستقیمی با امنیت غذایی دارند و ایجاد آمادگی در برابر تهدیدات عمدی و طبیعی پیش روی بخش کشاورزی گیلان، ضرورتی انکارناپذیر است. وی با بیان اینکه اقدامات پیشگیرانه می‌تواند میزان خسارات و تلفات ناشی از تهدیدات را کاهش دهد، تصریح می‌کند: شناخت دقیق نوع تهدیدات، تدوین طرح‌های فنی و پدافندی متناسب، عمومی‌سازی مفاهیم پدافند غیرعامل و ارتقای فرهنگ ایمنی و آمادگی در میان بهره‌برداران و تولیدکنندگان بخش کشاورزی، از راهکارهای اساسی مقابله با این مخاطرات است. آگروتروریسم؛ تهدیدی علیه سلامت عمومی و امنیت غذایی «محمد تقی آشوبی» رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت امنیت غذایی در حفظ سلامت جامعه، اظهار کرد: امنیت غذایی تنها به معنای تأمین مواد غذایی مورد نیاز مردم نیست، بلکه سلامت، کیفیت و اطمینان از بی‌خطر بودن مواد غذایی نیز بخش جدایی‌ناپذیر آن محسوب می‌شود. آشوبی با بیان اینکه هرگونه اختلال در سلامت مواد غذایی می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای جامعه داشته باشد، افزود: آلودگی عمدی یا غیرعمدی محصولات غذایی، گسترش عوامل بیماری‌زا در زنجیره تولید و توزیع و شیوع بیماری‌های منتقله از غذا می‌تواند سلامت مصرف‌کنندگان را به خطر بیندازد و در صورت شناسایی‌نشدن به‌موقع، به یک بحران سلامت عمومی تبدیل شود. وی با اشاره به اهمیت موضوع آگروتروریسم در نظام سلامت تصریح کرد: در چنین شرایطی، مسئله صرفاً بروز یک بیماری یا مسمومیت غذایی نیست، بلکه احتمال شکل‌گیری بحرانی مطرح است که می‌تواند ظرفیت‌های بهداشتی و درمانی را تحت فشار قرار دهد. از این رو، پیشگیری، شناسایی سریع و مدیریت هماهنگ مخاطرات غذایی باید در اولویت دستگاه‌های مسئول قرار گیرد. ضرورت تقویت نظام مراقبت بیماری‌های منتقله از غذا رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان با تأکید بر نقش نظام سلامت در شناسایی و کنترل مخاطرات غذایی بیان کرد: پایش سلامت مواد غذایی، نظارت بر مراکز تهیه و توزیع غذا، شناسایی موارد مشکوک به مسمومیت‌های غذایی، بررسی طغیان بیماری‌ها و انجام اقدامات کنترلی از جمله مأموریت‌های مهم حوزه بهداشت و درمان است. آشوبی ادامه داد: در مواجهه با موارد مشکوک، نباید اقدامات صرفاً به درمان بیماران محدود شود، بلکه شناسایی منشأ احتمالی آلودگی، بررسی اپیدمیولوژیک موارد ابتلا و جلوگیری از گسترش بیماری نیز باید به‌صورت هم‌زمان دنبال شود. وی با اشاره به ضرورت آمادگی نظام سلامت برای مواجهه با بحران‌های احتمالی زیستی افزود: تقویت توان آزمایشگاهی، آموزش مستمر نیروهای بهداشتی و درمانی، ارتقای نظام مراقبت بیماری‌ها و تدوین دستورالعمل‌های پاسخ به بحران از الزامات اساسی در این حوزه است. گیلان و ضرورت حساسیت بیشتر نسبت به امنیت غذایی رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان با اشاره به جایگاه کشاورزی و تولید محصولات غذایی در این استان اظهار کرد: گیلان به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های گسترده کشاورزی، تولید محصولات متنوع غذایی و حضور جمعیت قابل توجه گردشگران، نیازمند توجه ویژه به سلامت و ایمنی مواد غذایی است. وی افزود: علاوه بر جمعیت ساکن، جمعیت شناور و گردشگران نیز از ظرفیت‌های خدماتی و بهداشتی استان استفاده می‌کنند؛ بنابراین نظارت بر سلامت مواد غذایی، آب آشامیدنی، مراکز تهیه و توزیع غذا و رعایت اصول نگهداری فرآورده‌های فسادپذیر اهمیت مضاعفی دارد. آشوبی با تأکید بر اینکه سلامت غذا باید از مرحله تولید تا مصرف مورد توجه قرار گیرد، تصریح کرد: تحقق این هدف نیازمند همکاری مستمر دستگاه‌های مسئول در حوزه سلامت، کشاورزی، دامپزشکی و محیط زیست است. تغییرات اقلیمی و افزایش مخاطرات سلامت رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان در ادامه با اشاره به تأثیر تغییرات اقلیمی بر سلامت عمومی بیان می‌کند: تغییرات اقلیمی می‌تواند الگوی پراکنش برخی عوامل بیماری‌زا و ناقلان بیماری را تغییر دهد و شرایط محیطی را برای بروز یا گسترش برخی بیماری‌ها فراهم کند. وی اضافه می‌کند: افزایش دما، تغییر الگوی بارندگی، سیلاب و خشکسالی می‌توانند بر کیفیت منابع آب، شرایط نگهداری مواد غذایی و سلامت محصولات کشاورزی تأثیرگذار باشند. از این رو، نظام مراقبت سلامت باید نسبت به تغییرات الگوی بروز بیماری‌ها و ظهور مخاطرات جدید حساسیت و آمادگی لازم را داشته باشد. سلامت واحد؛ ضرورت همکاری دستگاه‌های مسئول آشوبی با تأکید بر ارتباط متقابل سلامت انسان، حیوان و محیط زیست تصریح کرد: رویکرد سلامت واحد بر این اصل استوار است که سلامت انسان را نمی‌توان جدا از سلامت حیوانات و محیط زیست مورد بررسی قرار داد. وی ادامه داد: در موضوع امنیت غذایی، همکاری دانشگاه علوم پزشکی با دامپزشکی، جهاد کشاورزی، محیط زیست و سایر دستگاه‌های مسئول ضروری است؛ چراکه شناسایی بیماری‌های مشترک انسان و حیوان، کنترل مخاطرات زیستی در زنجیره تولید غذا و بررسی آلودگی‌های محیطی نیازمند تبادل اطلاعات و اقدامات هماهنگ است. رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان همچنین آموزش عمومی، رعایت اصول بهداشتی در تولید و عرضه مواد غذایی، تهیه محصولات از مراکز معتبر و گزارش موارد مشکوک به مراجع مسئول را از عوامل مؤثر در پیشگیری از تهدیدات سلامت غذایی می‌داند. پیشگیری؛ مهم‌ترین راهبرد مقابله با تهدیدات زیستی وی در پایان با تأکید بر ضرورت حرکت از مدیریت واکنشی بحران به سمت پیشگیری و آمادگی تصریح کرد: تقویت نظام مراقبت سلامت، ارتقای ظرفیت آزمایشگاهی، نظارت مستمر بر زنجیره غذایی و توسعه همکاری‌های بین‌بخشی باید به‌عنوان اولویت‌های اصلی مورد توجه قرار گیرد. آشوبی تأکید کرد: امنیت غذایی مسئولیتی مشترک است و تحقق آن نیازمند مشارکت دستگاه‌های اجرایی، مراکز علمی، تولیدکنندگان و مردم است. هر اندازه اقدامات پیشگیرانه، پایش مستمر و هماهنگی میان دستگاه‌ها تقویت شود، توان استان برای مواجهه با مخاطرات طبیعی و تهدیدات احتمالی افزایش خواهد یافت. آگروتروریسم؛ تهدید خاموش امنیت غذایی و ضرورت هوشیاری در بخش کشاورزی محمد حیدری ایمن‌آبادی، مدیرکل پدافند غیرعامل استان گیلان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت امنیت غذایی در شرایط کنونی اظهار کرد: کشاورزی صرفاً یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه از مؤلفه‌های مهم امنیت ملی، استقلال اقتصادی و پایداری اجتماعی کشور به شمار می‌رود و هرگونه اختلال عمدی در نظام تولید و تأمین محصولات غذایی می‌تواند پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و امنیتی به دنبال داشته باشد. وی با تشریح مفهوم آگروتروریسم افزود: آگروتروریسم یا تروریسم کشاورزی، به اقدامات عامدانه برای آسیب‌رسانی به بخش‌های مختلف نظام کشاورزی و غذایی، از جمله محصولات زراعی و باغی، دام و طیور، آبزیان و زنجیره تأمین مواد غذایی اطلاق می‌شود که می‌تواند با هدف کاهش تولید، تحمیل خسارت اقتصادی، ایجاد اختلال در بازار و تضعیف امنیت غذایی صورت گیرد. مدیرکل پدافند غیرعامل گیلان تصریح کرد: پیامدهای این تهدید محدود به بخش کشاورزی نیست و می‌تواند از طریق کاهش تولید، افزایش قیمت مواد غذایی، اختلال در صادرات و آسیب به معیشت تولیدکنندگان، کل جامعه را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، امنیت غذایی موضوعی فرابخشی است و نیازمند هماهنگی مستمر دستگاه‌های مسئول است. ضرورت صیانت از زنجیره تولید و تأمین غذا حیدری ایمن‌آبادی با تأکید بر ضرورت مراقبت از زنجیره تأمین غذا گفت: حفاظت از امنیت غذایی صرفاً به مرحله تولید محدود نمی‌شود، بلکه مراکز نگهداری، سیلوها، سردخانه‌ها، کشتارگاه‌ها، واحدهای فرآوری، بسته‌بندی و شبکه‌های حمل‌ونقل و توزیع نیز باید در برنامه‌های پدافند غیرعامل مورد توجه قرار گیرند. وی افزود: تقویت نظام پایش بیماری‌های گیاهی و دامی، کنترل سلامت محصولات، شناسایی نقاط آسیب‌پذیر، ایجاد سامانه‌های هشدار سریع و پیش‌بینی سازوکارهای تداوم تولید در شرایط بحران، از اقدامات ضروری برای کاهش آسیب‌پذیری این بخش است. جایگاه راهبردی کشاورزی گیلان مدیرکل پدافند غیرعامل گیلان با اشاره به ظرفیت‌های گسترده کشاورزی استان اظهار کرد: جایگاه گیلان در تولید برنج، محصولات باغی و زراعی، پرورش طیور، شیلات و آبزی‌پروری، ضرورت صیانت از زیرساخت‌های تولید و تأمین غذا را دوچندان می‌کند. وی ادامه داد: حفاظت از منابع آب و خاک، تأمین پایدار نهاده‌های کشاورزی و دامی، مراقبت از واحدهای تولیدی و مراکز ذخیره‌سازی و فرآوری و پیش‌بینی تمهیدات لازم برای استمرار فعالیت این بخش‌ها در شرایط اضطراری، از اولویت‌های مهم پدافند غیرعامل در استان است. تغییرات اقلیمی و تشدید مخاطرات زیستی حیدری ایمن‌آبادی با اشاره به شرایط اقلیمی گیلان خاطرنشان کرد: رطوبت بالا، بارندگی‌های قابل توجه، سیلاب و تغییرات دمایی می‌توانند بر پراکنش آفات و عوامل بیماری‌زای گیاهی و دامی تأثیرگذار باشند؛ از این رو، پایش مستمر مخاطرات اقلیمی و زیستی و آمادگی برای مقابله با بیماری‌ها و آفات نوظهور اهمیت ویژه‌ای دارد. وی در پایان تأکید کرد: پدافند غیرعامل در حوزه کشاورزی باید بر سه محور اصلی پیشگیری، کاهش آسیب‌پذیری و تضمین تداوم تولید متمرکز باشد. تحقق این اهداف نیز مستلزم همکاری دستگاه‌های اجرایی، جهاد کشاورزی، دامپزشکی، شیلات، مراکز تحقیقاتی و بهره‌برداران است تا ضمن صیانت از ظرفیت‌های تولیدی استان، امنیت غذایی جامعه در شرایط عادی و اضطراری حفظ شود.
