کاخ سفید در ایالت واشنگتن نیست! / پایتخت آمریکا در سنا نماینده ندارد

به گزارش گفتمان ما به نقل از Asr Iran،

عصر ایران؛ علی خیرآبادی - اگر روی نقشه آمریکا دنبال کاخ سفید بگردید، باید مراقب یک اشتباه جغرافیایی باشید: کاخ سفید در ایالت واشنگتن قرار ندارد. محل اقامت رئیس‌جمهور آمریکا در منطقه‌ای به نام «واشنگتن دی‌سی» است؛ منطقه‌ای در ساحل شرقی این کشور که نه جزو ایالت واشنگتن است و نه اساساً یکی از ۵۰ ایالت آمریکا به شمار می‌رود. اما ماجرا به یک تشابه اسمی ساده محدود نمی‌شود. واشنگتن دی‌سی، پایتخت سیاسی قدرتمندترین کشور جهان، ساختاری دارد که آن را از تمام ایالت‌های آمریکا متمایز می‌کند؛ ساکنان این منطقه در کنگره آمریکا نماینده دارای حق رأی ندارند! دو واشنگتن، با فاصله‌ای بیش از ۳۵۰۰ کیلومتر آمریکا دو واشنگتن دارد. یکی ایالتی در شمال غربی کشور، در همسایگی کانادا و در ساحل اقیانوس آرام است. سیاتل، مشهورترین شهر این ایالت، در همین منطقه قرار دارد و مرکز سیاسی آن شهر المپیا است. واشنگتن دیگر، واشنگتن دی‌سی، در ساحل شرقی و در میان ایالت‌های مریلند و ویرجینیا قرار گرفته است. این همان جایی است که کاخ سفید، کنگره، دیوان عالی و بسیاری از نهادهای اصلی حکومت فدرال آمریکا در آن مستقر هستند. پسوند دی‌سی مخفف «District of Columbia» یا منطقه کلمبیاست. این منطقه در سال ۱۷۹۰ برای استقرار پایتخت دائمی آمریکا ایجاد شد و در سال ۱۸۰۰، دولت فدرال فعالیت خود را در آن آغاز کرد. چرا پایتخت آمریکا ایالت نیست؟ پاسخ را باید در نگرانی بنیان‌گذاران آمریکا از تمرکز قدرت جست‌وجو کرد. آن‌ها نمی‌خواستند پایتخت و نهادهای حکومت فدرال تحت نفوذ یک ایالت مشخص قرار بگیرند. به همین دلیل، تصمیم گرفتند منطقه‌ای مستقل از ایالت‌ها را به مرکز حکومت ملی تبدیل کنند. منطق این تصمیم روشن بود: دولت فدرال نباید مهمان یک ایالت باشد و ایالتی که پایتخت در آن قرار دارد، نباید نسبت به سایر ایالت‌ها امتیاز ویژه‌ای پیدا کند. این منطقه شهردار و شورای شهر منتخب خود را دارد و در امور داخلی تا حد زیادی خودگردان است؛ اما برخلاف ایالت‌ها، از استقلال حقوقی کامل برخوردار نیست. کنگره آمریکا همچنان اختیار نهایی قانون‌گذاری درباره واشنگتن دی‌سی را در اختیار دارد و می‌تواند برخی قوانین محلی آن را متوقف یا رد کند. شهروندان پایتخت، بدون نماینده در کنگره اینجا ماجرا جالب‌تر می‌شود. ساکنان واشنگتن دی‌سی، با وجود آنکه شهروند آمریکا هستند و مالیات فدرال می‌پردازند، در مجلس سنا هیچ نماینده‌ای ندارند. در آمریکا هر ایالت، چه پرجمعیت و چه کم‌جمعیت، دو سناتور دارد. به این ترتیب ۵۰ ایالت در مجموع ۱۰۰ کرسی سنا را در اختیار دارند. اما واشنگتن دی‌سی چون ایالت نیست، هیچ کرسی‌ای در این مجلس ندارد. ساکنان دی‌سی یک نماینده بدون حق رأی به مجلس نمایندگان می‌فرستند. این نماینده اجازه شرکت در مباحثات و فعالیت در کمیته‌ها را دارد، اما نمی‌تواند در رأی‌گیری نهایی صحن مجلس شرکت کند. به بیان ساده، مردم پایتخت آمریکا نه در انتخاب سناتورها سهمی دارند و نه نماینده‌شان در مجلس نمایندگان از حق رأی کامل برخوردار است. پس در انتخابات ریاست‌جمهوری چه می‌شود؟ این محدودیت به معنای محرومیت کامل ساکنان واشنگتن دی‌سی از حق رأی نیست. آن‌ها در انتخابات ریاست‌جمهوری شرکت می‌کنند و سه رأی الکترال دارند. این حق با تصویب متمم بیست‌وسوم قانون اساسی آمریکا در سال ۱۹۶۱ به رسمیت شناخته شد. ساکنان پایتخت نخستین بار در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۹۶۴ توانستند رأی خود را به صندوق بیندازند. بنابراین، مردم واشنگتن دی‌سی می‌توانند در انتخاب رئیس‌جمهور آمریکا نقش داشته باشند، اما در انتخاب هیچ سناتوری سهمی ندارند و نماینده‌شان در مجلس نمایندگان نیز از حق رأی نهایی برخوردار نیست. مالیات می‌دهیم، اما نماینده نداریم! «اگر روزی به واشنگتن دی‌سی سفر کنید، ممکن است روی پلاک خودروهای این شهر با عبارتی روبه‌رو شوید که خلاصه تمام این مناقشه است: «End Taxation Without Representation»؛ یعنی «به مالیات‌ستانی بدون نمایندگی پایان دهید».» این عبارت فقط یک شعار نیست؛ اعتراض سیاسی ساکنان پایتخت به وضعیتی است که در آن مانند دیگر شهروندان مالیات فدرال می‌پردازند، اما در کنگره نماینده دارای حق رأی ندارند. این عبارت یادآور یکی از شعارهای تاریخی انقلاب آمریکا علیه بریتانیاست: «مالیات بدون نمایندگی». مستعمره‌نشینان آمریکایی در قرن هجدهم به این اعتراض داشتند که لندن از آن‌ها مالیات می‌گیرد، اما آن‌ها در پارلمان بریتانیا نماینده‌ای ندارند. حالا همین عبارت، بیش از دو قرن بعد، روی پلاک خودروهای پایتخت آمریکا دیده می‌شود. تلاش‌های پیشین برای اعطای حق نمایندگی کامل به ساکنان دی‌سی نیز به نتیجه نرسیده است. در سال ۱۹۷۸، کنگره متممی را برای اصلاح قانون اساسی و اعطای نمایندگی کامل به این منطقه تصویب کرد، اما این پیشنهاد تنها در ۱۶ ایالت به تصویب رسید و در سال ۱۹۸۵، بدون کسب حمایت سه‌چهارم ایالت‌ها، از دستور کار خارج شد. در نهایت، شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا همین باشد: در شهری که مرکز تصمیم‌گیری درباره سرنوشت سیاسی و اقتصادی آمریکا و حتی بخش بزرگی از جهان است، مردمی زندگی می‌کنند که در مهم‌ترین نهاد قانون‌گذاری کشورشان نماینده دارای حق رأی ندارند. پس وقتی می‌گوییم کاخ سفید در واشنگتن نیست، منظورمان این نیست که رئیس‌جمهور آمریکا در پایتخت زندگی نمی‌کند؛ منظور این است که کاخ سفید در ایالت واشنگتن نیست. اما پشت این تفاوت جغرافیایی، یک پرسش سیاسی بزرگ‌تر پنهان شده است: آیا ممکن است پایتخت یک دموکراسی، شهروندانی داشته باشد که در پارلمان کشورشان نمایندگی کامل ندارند؟