بیروت، لبنان – طبق برنامهریزیها، دومین فرودگاه لبنان در روز استقلال، ۲۲ نوامبر، پروازهای آزمایشی خود را آغاز میکند؛ رویدادی که به گفته کارشناسان و تحلیلگران میتواند پس از سالها جنگ و فروپاشی اقتصادی، به فرصتی ارزشمند برای این کشور تبدیل شود.
به گزارش گفتمان ما به نقل از Al Jazeera English،
بیروت، لبنان – طبق برنامهریزیها، دومین فرودگاه لبنان در روز استقلال، ۲۲ نوامبر، پروازهای آزمایشی خود را آغاز میکند؛ رویدادی که به گفته کارشناسان و تحلیلگران میتواند پس از سالها جنگ و فروپاشی اقتصادی، به فرصتی ارزشمند برای این کشور تبدیل شود.
در ماه ژوئن، نواف سلام، نخستوزیر و دیگر مقامات، پرواز آزمایشی را از بیروت به فرودگاه رنه معوض، واقع در شهرک قلیعات در شمال لبنان انجام دادند. مقامات لبنانی امیدوارند که فرودگاه جدید موجب تحریک رشد در یکی از فقیرترین و محرومترین مناطق لبنان شود.
فرودگاه قلیعات در ابتدا قرار بود در اواسط سال ۲۰۲۶ افتتاح شود، اما جنگ اسرائیل علیه لبنان آن را به تأخیر انداخت.
آغاز پروازهای تجاری به ۲۲ نوامبر موکول شد، اما به دلیل تأخیر در ساختوساز، تا اواسط دسامبر، یعنی زمانی که بسیاری از لبنانیهای خارج از کشور برای تعطیلات زمستانی به خانه بازمیگردند، به تأخیر افتاد. اکنون انتظار میرود پروازهای تجاری از ۱۴ دسامبر آغاز شوند.
گلوگاه
فرودگاه بینالمللی رفیق حریری، تنها فرودگاه فعال لبنان که در جنوب بیروت، پایتخت این کشور قرار دارد، نسبت به مناقشات سیاسی و منطقهای آسیبپذیر بوده است.
حامیان حزبالله لبنان، گروه مسلح شیعه مورد حمایت ایران، گاهی با مسدود کردن جاده منتهی به پایتخت، از آسیبپذیریهای موقعیت فرودگاه رفیق حریری استفاده ابزاری کردهاند. در فوریه ۲۰۲۵، پس از فرود نیامدن دو هواپیمای ایرانی در بیروت، حامیان حزبالله لبنان جاده را مسدود کردند.
باسل دویک، تحلیلگر سیاسی لبنانی گفت که یک فرودگاه جدید در شمال، خارج از حوزه نفوذ سنتی حزبالله لبنان، میتواند پتانسیل تضعیف این گلوگاه لوجستیکی را داشته باشد.
دویک، تحلیلگر سیاسی لبنانی به الجزیره گفت: «هرگاه تنشها میان آنها و دولت بالا میگیرد، آنها [حزبالله لبنان] تمایل دارند با اعتراضات، مسیر رفت و آمد جاده فرودگاه بیروت را مسدود کنند و این یک مزیت استراتژیک برای این گروه است.»
«من فکر نمیکنم فرودگاه جدید این مزیت استراتژیک را از بین ببرد، اما تا حدودی آن را کاهش میدهد زیرا فرودگاه [قلیعات] کوچک است و نمیتواند جایگزین فرودگاه فعلی شود.»
حزبالله لبنان قویترین بازیگر نظامی و سیاسی در لبنان در دهههای اخیر بوده است، اما نقش آن پس از آتشبس ۲۰۲۴ با اسرائیل و سقوط رژیم بشار اسد در سوریه -متحد منطقهای کلیدی این گروه- به موضوع بحثهای علنی در این کشور تبدیل شده است.
انتظار نمیرود افتتاح فرودگاه جدید محاسبات سیاسی داخلی را تغییر دهد، اما تحلیلگران میگویند این اقدام به دولت گزینههای جایگزین در صورت بروز مناقشات آینده میدهد.
مارسل بالوجی، تحلیلگر سیاسی و امنیتی لبنانی به الجزیره گفت: «دولت با افتتاح فرودگاه دوم، قدرت مانور و گزینههای جایگزین به دست میآورد. اما از نظر تسلیحات حزبالله لبنان یا هر چیز دیگری، تغییر چندانی برای دولت ایجاد نمیکند.»
«این فرودگاه به عاملی در هر جنگ احتمالی آینده تبدیل میشود. فرودگاه بیروت ممکن است تعطیل شود، اما گزینههای جایگزین [برای پروازهای ورودی و خروجی] همچنان وجود خواهد داشت، بهویژه برای اتباع خارجی و هیئتهای دیپلماتیک حاضر در لبنان.»
مشکلات اقتصادی
اما مقامات میگویند دلیل افتتاح فرودگاه دوم اقتصادی است تا سیاسی.
اقتصاد لبنان به دلیل حملات مداوم اسرائیل به این کشور و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، برای بهبود پس از سقوط اقتصادی سال ۲۰۱۹ تلاش کرده است.
انتظار میرود تورم در سال جاری به ۱۷.۵ درصد برسد و بانک جهانی پیشبینی میکند اقتصاد لبنان در سال ۲۰۲۶ به میزان ۶.۴ درصد کوچک شود. برآوردهای قبلی نشان میدهد لبنان از سال ۲۰۲۳ تاکنون متحمل بیش از ۱۴ میلیارد دلار خسارت شده است.
با این حال، دانیا عریسی، معاون مدیر مؤسسه استراتژی و سیاست «نیو لاینز» به الجزیره گفت معتقد است ایجاد فرودگاه جدید یک بعد قانونگذاری نیز دارد.
عریسی گفت: «مدیریت موفقیتآمیز تاسیساتی که میتواند درآمد عمومی قابل توجهی ایجاد کند، میتواند به بازسازی اعتماد شهروندان به نهادهای دولتی کمک کند.»
«این امر نشان میدهد که دولت میتواند اقتدار خود را اعمال کند، از اموال عمومی در برابر دخالت حزبالله لبنان محافظت نماید و در ارائه خدماتی که به نفع کل کشور است پیشگام شود.»
جنوب لبنان، جایی که تهاجم اسرائیل به اشغالی تبدیل شده که به باور تحلیلگران میتواند سالها طول بکشد، آسیبدیدهترین بخش کشور در نتیجه جنگ اسرائیل بوده است. اما سایر بخشهای لبنان نیز در عذاب هستند و سابقه بیتوجهی دولت را دارند.
از سوی دیگر، قلیعات در منطقه عکار در شمال لبنان، در فاصله ۶ کیلومتری (۳.۷ مایلی) مرز سوریه واقع شده است. مقامات بر این باورند که تاسیسات جدید به بخش زیادی از شمال لبنان و همچنین شهرهای مهم سوریه مانند حمص، لاذقیه و طرطوس خدمترسانی خواهد کرد، چرا که همسایه شمالی برای مدرنسازی فرودگاههای فرسوده خود با مشکل مواجه است.
کارشناسان به الجزیره گفتند سقوط پرزیدنت اسد در دسامبر ۲۰۲۴ تا حدودی مسیر را برای پروژه فرودگاه هموار کرد، زیرا دولت قبلی سوریه با این ایده مخالف بود.
پس از آنکه سلام در اوایل سال ۲۰۲۵ دولت را تشکیل داد، برنامههای فرودگاه جدید به یک اولویت تبدیل شد.
مقامات گفتند فرودگاه قلیعات احتمالاً پذیرای شرکتهای هواپیمایی ارزانقیمت خواهد بود. در ماه ژوئن، فرودگاههای استانبول و مرسین ترکیه و دبی در امارات متحده عربی به عنوان مقاصد پروازی از قلیعات تأیید شده بودند و احتمالاً موقعیتهای جدیدی در روزهای آینده اعلام خواهد شد. مقامات گفتند این فرودگاه میتواند در سال اول به ۱۱۵,۰۰۰ مسافر خدمترسانی کند و تا سال چهارم به حدود ۶۰۰,۰۰۰ مسافر برسد.
بالوجی گفت این فرودگاه منافع داخلی نیز خواهد داشت و مسیری اطمینانبخشتر برای گردشگران خارجی خواهد بود.
او گفت: «از نظر اشتغالزایی برای کارگران، این پروژه مردم را در آن منطقه نگه میدارد و گردشگری را تقویت میکند، زیرا بسیاری از مردم به دلیل نفوذ حزبالله لبنان از فرودگاه بیروت دوری میکنند.»
ترجمه و بازنویسی اختصاصی گفتمان ما
