فارن افرز نوشت: سیاستمداران آمریکایی به این واقعیت پی بردهاند که افکار عمومی این کشور نسبت به اسرائیل بدبین شده است.
به گزارش گفتمان ما به نقل از Entekhab،
فارن افرز نوشت: سیاستمداران آمریکایی به این واقعیت پی بردهاند که افکار عمومی این کشور نسبت به اسرائیل بدبین شده است. در سوم نوامبر، همزمان با حضور آمریکاییها در پای صندوقهای رأی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اظهارنظری غیرمنتظره اعلام کرد که ایالات متحده تا پایان سال کمکهای خود به اسرائیل را که سالانه حدود ۴ میلیارد دلار ارزش دارد، متوقف خواهد کرد. همان شب، دموکراتها که بسیاری از آنها بهطور فزایندهای انتقادهای صریحی از اقدامات اسرائیل مطرح میکنند، در انتخابات مجلس نمایندگان و سنا پیروز شدند. به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: همانطور که یک سال پیش در نشریه «فارن افرز» نوشتم، «رابطه استثنایی» میان ایالات متحده و اسرائیل، رابطهای که در آن با اسرائیل متفاوت از هر متحد یا شریک دیگر آمریکا رفتار میشود، در حال پایان یافتن است. هیچ کشور دیگری از آن میزان آزادی عمل گسترده و حمایت بیقیدوشرطی که ایالات متحده در اختیار اسرائیل قرار میدهد، برخوردار نیست. حمایت آمریکا از اسرائیل، علاوه بر آسیب مستقیم به فلسطینیها، رفتارهای بیملاحظه اسرائیل و محاسبات راهبردی مشکوک این کشور را تشویق میکند. پیامدهای این چک سفید امضا آشکار است. طی سه سال گذشته، دهها هزار نفر از ساکنان غزه کشته شدهاند، روند دستیابی به صلح و بازسازی نوار غزه متوقف شده، الحاق کرانه باختری با سرعتی بیسابقه ادامه یافته و ایالات متحده درگیر جنگی نامحبوب در خاورمیانه شده است که ظاهراً پایانی برای آن متصور نیست. از سوی دیگر، اسرائیل نهتنها نسبت به ششم اکتبر ۲۰۲۳ امنیت بیشتری ندارد، بلکه بدون تردید منزویتر نیز شده است. اوضاع در آستانه تغییر است. چه این تغییر به سود آمریکا باشد و چه به زیان آن، ایالات متحده طی سالهای آینده روابط خود با اسرائیل را بازتنظیم خواهد کرد و الگوی جدیدی برای روابط دوجانبه شکل خواهد گرفت؛ الگویی که در آن از اسرائیل انتظار میرود قوانین آمریکا و حقوق بینالملل را رعایت کند، دو کشور از مداخله در سیاست داخلی یکدیگر خودداری کنند و ایالات متحده هرگاه اهداف اسرائیل با منافع خود در تضاد قرار گیرد، حمایتهایش را محدود سازد. این تغییر اجتنابناپذیر است و اسرائیل و حامیانش کار چندانی برای جلوگیری از آن نمیتوانند انجام دهند. با این حال، اسرائیل میتواند با تبدیل شدن به شریکی قابل اعتماد، به حفظ همراهی آمریکا کمک کند. اسرائیل اکنون، در حالی که پس از انتخابات ماه گذشته ممکن است با روندی طولانی برای تشکیل دولت روبهرو شود، این فرصت را دارد که مسیر خود را تغییر دهد و راهبردی در پیش بگیرد که موجب دورتر شدن متحد اصلیاش نشود. هر کسی که رهبری دولت آینده اسرائیل را بر عهده بگیرد، میتواند پیش از روی کار آمدن رئیسجمهور جدید آمریکا در سال ۲۰۲۹، روند بازسازی اعتماد واشنگتن را آغاز کند. این کار آسان نخواهد بود. همانطور که آمریکاییها طی سه سال گذشته نسبت به اسرائیل انتقادیتر شدهاند، اسرائیلیها نیز بیش از گذشته به سمت راست گرایش پیدا کردهاند. رهبران آینده اسرائیل برای مهار سیاستهای توسعهطلبانه این کشور و احیای راهحل دوکشوری که بهشدت بدنام شده است، به شجاعت سیاسی نیاز خواهند داشت. اما اگر آنها نتوانند رویکرد خود در قبال فلسطینیها و منطقه گستردهتر را بهطور اساسی اصلاح کنند، اسرائیل در معرض خطر از دست دادن بزرگترین حامی و مدافع خود قرار خواهد گرفت؛ شاید برای همیشه. تنها استثنا ترامپ که به نظر میرسد از زورگویی به متحدان و شرکای آمریکا لذت میبرد، همچنان رویکرد دیرینه و استثنایی ایالات متحده در قبال اسرائیل را حفظ کرده است. او در ژوئن ۲۰۲۵ در حملات به ایران به اسرائیل پیوست و در فوریه ۲۰۲۶ نیز در جنگی گستردهتر شرکت کرد؛ اقدامی که برای نخستین بار به یک عملیات نظامی واقعاً مشترک میان آمریکا و این کشور یهودی منجر شد. ترامپ نیز مانند رؤسایجمهور پیشین آمریکا، بمب، موشک و هواپیما در اختیار اسرائیل قرار داده و در بیشتر موارد هیچ شرطی برای این کمکها تعیین نکرده است. او و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، همچنین با حمایت علنی از نامزدهای انتخاباتی، بیش از هر زمان دیگری در نظامهای سیاسی داخلی یکدیگر مداخله کردهاند. ترامپ بارها حتی در مواردی که حمایت از اسرائیل برخلاف منافع آمریکا بوده، در برابر این کشور کوتاه آمده است. جنگ سال ۲۰۲۶ با ایران آشکارترین نمونه این مسئله است. نتانیاهو ترامپ را متقاعد کرد که مذاکرات هستهای با ایران را کنار بگذارد و وارد جنگی شود که در دستیابی به اهداف خود ناکام مانده و بازارهای انرژی را دچار آشفتگی کرده است. حتی در مواردی که دولت ترامپ اولویتهای آمریکا را مشخص کرده، تا حد زیادی از تلاش برای وادار کردن اسرائیل به پایبندی به آنها خودداری کرده است. برای مثال، اسرائیل طرح صلح ترامپ برای غزه را که قرار است اداره این منطقه را به فلسطینیها بازگرداند، حماس را خلع سلاح کند و به خروج دائمی اسرائیل از این منطقه منجر شود، با مانع روبهرو کرده است. اسرائیل با گسترش حضور نظامی خود در غزه فراتر از خطوط مرزبندی توافقشده و جلوگیری از ورود «کمیته ملی اداره غزه» (NCAG)، این طرح را تضعیف کرده است. این کمیته یک نهاد موقت و تکنوکرات است که قرار است بر اساس طرح ترامپ اداره غزه را بر عهده بگیرد، اما در حال حاضر در مصر گرفتار شده است. با این حال، دولت ترامپ تقریباً هیچ مخالفت جدیای با این اقدامات ابراز نکرده و بار دیگر این تصور دیرینه نتانیاهو را تقویت کرده است که میتواند بدون پرداخت هزینهای جدی در برابر آمریکا ایستادگی کند. ترامپ پویایی ناسالم موجود در روابط دو کشور را بدتر کرده است. علاوه بر این، هنوز مشخص نیست که ترامپ واقعاً به وعده خود برای قطع کمکهای نظامی به اسرائیل عمل خواهد کرد یا خیر. زمانبندی اظهارات او نشان میدهد که این اقدام ممکن است صرفاً یک نمایش انتخاباتی بوده باشد. خود او نیز گفته بود که این اعلامیه، دست چپها را از طرح یکی از موضوعات انتقادیشان کوتاه خواهد کرد. یک احتمال این است که ایالات متحده همچنان میلیاردها دلار سلاح در اختیار اسرائیل قرار دهد، اما این کمکها را در قالبی متفاوت ارائه کند. قانون اختیارات دفاع ملی برای سال مالی ۲۰۲۷ که تابستان امسال در مجلس نمایندگان تصویب شد و ممکن است پیش از آنکه دموکراتها در ژانویه آینده کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست بگیرند، در سنا نیز تصویب شود، شامل بندی است که کمکهای مالی و تجهیزاتی پنتاگون به اسرائیل را افزایش میدهد. ترامپ هیچ تلاشی نکرده است تا کمکها و انتقال تسلیحات نظامی آمریکا به اسرائیل را با سطح حمایتی که واشنگتن از دیگر کشورها به عمل میآورد، همسو کند. ایالات متحده برای دههها از مشمول کردن فروش تسلیحات به اسرائیل در چارچوب مقررات داخلی آمریکا یا مشروط کردن این فروشها به رفتار اسرائیل خودداری کرده است. برای مثال، همه رؤسایجمهور اخیر آمریکا عملاً اسرائیل را از شمول قوانین موسوم به «لیهی» (Leahy Laws) مستثنا کردهاند؛ قوانینی که ارائه کمکهای آمریکا به واحدهای نظامی خارجی را در صورتی که بهطور معتبر در نقض حقوق بشر دست داشته باشند، ممنوع میکند. با وجود تروریسم گسترده شهرکنشینان در کرانه باختری، که در بسیاری از موارد با تسهیل ارتش اسرائیل صورت میگیرد، دولت ترامپ هیچ نشانهای نداده است که قصد دارد هر یک از یگانهای اسرائیلی را از دریافت تسلیحات آمریکایی محروم کند. ترامپ همچنین بیش از هر رهبر دیگر آمریکا در سیاست داخلی اسرائیل مداخله کرده است. او اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور اسرائیل، را تحت فشار قرار داده تا بنیامین نتانیاهو را عفو کند تا نخستوزیر از پیامدهای محاکمه جاری خود به اتهام فساد فرار کند. ترامپ پیش از انتخابات اکتبر اسرائیل نیز حمایت کامل و همهجانبه خود را از نتانیاهو برای تصدی دوباره نخستوزیری اعلام کرد. چنین مداخله آشکاری در سیاست داخلی اسرائیل نهتنها حاکمیت قانون و سلامت انتخابات این کشور را تضعیف میکند، بلکه به عادیسازی مداخلات مکرر نتانیاهو در سیاست داخلی آمریکا نیز کمک میکند. نخستوزیر اسرائیل نیز مطابق روال همیشگی خود، تنها دو هفته پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا، ترامپ را «بدون تردید بزرگترین دوستی که اسرائیل تاکنون در کاخ سفید داشته یا در آینده خواهد داشت» توصیف کرد؛ اظهارنظری که عملاً به معنای حمایت از نامزدهای جمهوریخواه کنگره بود. ترامپ همانطور که در دیگر حوزههای روابط دو کشور عمل کرده، پویاییای را که از پیش نیز ناسالم بود، وخیمتر کرده است. تعیین خطوط قرمز حمایت بیقیدوشرط ایالات متحده از یک جهت مهم به اسرائیل آسیب زده است: این حمایت بدترین تمایلات رهبران اسرائیل را تقویت میکند و هیچ اقدامی برای منصرف کردن آنها از پذیرش وضعیت تقریباً دائمی جنگ انجام نمیدهد. پس از حمله حماس در سه سال پیش، اسرائیل غزه، ایران، لبنان، سوریه، یمن و حتی قطر را بمباران کرده است. اگرچه اسرائیل ضرباتی به دشمنان خود وارد کرده، هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد این جنگها امنیت اسرائیل را افزایش دادهاند. در لبنان، حزبالله همچنان یک تهدید محسوب میشود و در حال طراحی روشهای جدیدی برای حمله به خاک اسرائیل است. حماس نیز با وجود محدود شدن به بخش کوچکتری از نوار غزه، در حال بازسازی توانمندیهای خود و سرکوب هرگونه چالش داخلی فلسطینیها علیه حاکمیتش است. در کرانه باختری نیز خشونت افسارگسیخته شهرکنشینان، گسترش پایگاههای غیرقانونی اسرائیلی و افزایش تهدید تروریسم یا حتی خیزش فلسطینیها، این منطقه را به نقطه انفجار رسانده است. اسرائیل همچنین بهواسطه تاکتیکهای تهاجمی خود، بیش از گذشته به جایگاه یک کشور مطرود در سطح بینالمللی نزدیک شده است. حتی نزدیکترین متحدان تاریخی این کشور نیز اقدامهای تنبیهیای را علیه آن اعمال کردهاند که تنها پنج سال پیش تصورشان غیرممکن بود. برای مثال، کانادا، فرانسه و بریتانیا در ماه سپتامبر مجموعه گستردهای از تحریمها را علیه شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری اعلام کردند. چنین سیاستهایی دیگر صرفاً به کشورهای منتقد سنتی اسرائیل، مانند اندونزی و ایرلند، محدود نیست. اعتبار اسرائیل در داخل ایالات متحده نیز بهشدت سقوط کرده است. بر اساس نظرسنجی مؤسسه پیو، ۶۰ درصد آمریکاییها دیدگاه نامطلوبی نسبت به اسرائیل دارند؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۲، ۴۲ درصد بود. ترامپ تاکنون با تهدید به وتو و اعمال فشار بر جمهوریخواهان کنگره، مانع از آن شده است که کنگره حمایت از اسرائیل را محدود کند؛ اما او نمیتواند برای همیشه در برابر موج افکار عمومی آمریکا مقاومت کند. وقتی این موج به نقطه اوج برسد، اسرائیلیها باید با چیزی فراتر از انتقاد نزدیکترین متحد و تضمینکننده امنیتی خود روبهرو شوند. با توجه به اینکه دموکراتها بهزودی کنترل مجلس نمایندگان و سنا را در اختیار خواهند گرفت، احتمالاً کنگره طرحهایی را تصویب خواهد کرد که شهرکسازی را تحریم میکند و کمکهای نظامی را به پایبندی اسرائیل به قوانین آمریکا و حقوق بینالملل مشروط میسازد. بدون تغییر در سیاستهای آمریکا و اسرائیل، ممکن است روابط دو کشور به مرحله گسست برسد؛ زیرا ادامه حمایت از اسرائیل از نظر سیاسی در ایالات متحده غیرقابلدفاع خواهد شد. اسرائیل برای احیای اعتبار خود در نگاه آمریکاییها و در نتیجه تضمین همکاری بلندمدت با ایالات متحده، باید مسیر خود را تغییر دهد. این کشور باید رویکرد سرکوبگرانه نتانیاهو در قبال فلسطینیها و منطقه گستردهتر را کنار بگذارد. خداحافظی با بیبی؟ اغراق نیست اگر بگوییم آینده روابط آمریکا و اسرائیل به نوع دولتی بستگی دارد که اسرائیل طی چند ماه آینده تشکیل خواهد داد. کنار گذاشتن نتانیاهو از دولت آینده، بهترین امید برای حفظ روابط دوجانبه با ایالات متحده است. نتانیاهو نشان داده که نه حاضر است از مداخله در سیاست آمریکا دست بکشد و نه تمایلی دارد سیاستهای امنیتی سختگیرانهای را که با افکار عمومی آمریکا در تضاد قرار گرفتهاند، تعدیل کند. متأسفانه، بیشتر رقبای نتانیاهو برای تصدی مقام نخستوزیری نیز در قبال فلسطینیها و خاورمیانه مواضعی جنگطلبانه و تندروانه دارند. به نظر میرسد اگر آنها به قدرت برسند، در برابر اصلاحات اساسی در سیاست اسرائیل که میتواند روابط دوجانبه را حفظ کند، مقاومت خواهند کرد. رهبران آینده اسرائیل باید از منطقه امن و چارچوب فکری همیشگی خود خارج شوند. آنها باید واقعیتهای جدید را بپذیرند: اینکه تنشها میان آمریکا و اسرائیل اکنون ریشهدار شدهاند و دیگر نمیتوانند به حمایت سرسختانه حزب جمهوریخواه تکیه کنند. دولت اسرائیل برای جلب دوباره اعتماد آمریکاییها باید به تعهدات خود در چارچوب طرح ترامپ برای غزه، با جدیت و بهطور کامل عمل کند و در عین حال حماس را به انجام متقابل تعهداتش وادار سازد. اسرائیل علاوه بر سرازیر کردن کمکهای بشردوستانه به غزه، باید اجازه دهد کمیته ملی اداره غزه وارد این منطقه شود تا جایگزینی برای حاکمیت حماس و دستورکار ویرانگر آن ارائه کند. فراهم کردن امکان استقرار نیروهای امنیتی فلسطینی که بهتازگی آموزش دیدهاند و تشکیل «نیروی بینالمللی تثبیتکننده» بهعنوان یک مأموریت حافظ صلح نیز میتواند نشان دهد که اسرائیل، صرفنظر از تحولات آینده غزه، با حسن نیت عمل میکند. نیروهای اسرائیلی باید فوراً به خطوط مرزبندی تعیینشده در طرح صلح ترامپ برای غزه بازگردند و همزمان با پیشرفت حماس در اجرای مفاد این طرح، حتی بیش از آن عقبنشینی کنند؛ تا زمانی که اسرائیل بهطور کامل از غزه خارج شود. حمایت بیقیدوشرط آمریکا، بدترین تمایلات رهبران اسرائیل را تقویت میکند. اسرائیل همچنین باید خشونت شهرکنشینان در کرانه باختری را مهار کند و آنها را از طریق دستگاه قضایی پاسخگو سازد. دستگاههای امنیتی اسرائیل میتوانند رهبران و عاملان اصلی این خشونتها را شناسایی کنند، آنها را بازداشت کنند و به دست عدالت بسپارند. با توجه به اینکه شهرکنشینان در جریان این حملات شهروندان آمریکایی را کشته و مجروح کردهاند، ادامه انفعال مقامهای اسرائیلی زمینهساز تنشهای بیشتر با ایالات متحده خواهد بود؛ بهویژه اگر یک دولت دموکرات در واشنگتن روی کار بیاید. اسرائیل همچنین باید روند الحاق تدریجی کرانه باختری را متوقف کند. دولت نتانیاهو طی سه سال گذشته حضور نظامی خود در کرانه باختری را افزایش داده، منابع مالی تشکیلات خودگردان فلسطین را قطع کرده، کنترل دولت اسرائیل بر بخشهای وسیعتری از اراضی فلسطینی را گسترش داده، مجموعهای از شهرکهای جدید اسرائیلی را تصویب کرده و بهصورت پسینی به پایگاههای غیرقانونی شهرکنشینان مشروعیت بخشیده است. در مجموع، هدف این اقدامات ناممکن کردن تشکیل یک کشور فلسطینی است. اگرچه عقبنشینی از این اقدامات به معنای توقف گسترش شهرکهای موجود و زیرساختهای اسرائیلی در سراسر کرانه باختری نخواهد بود، اما چنین اقدامی در ایالات متحده با استقبال روبهرو خواهد شد. رهبران اسرائیل همچنین باید تابوی تشکیل کشور فلسطین را بشکنند. تنها چند دهه پیش، ایده تشکیل یک کشور فلسطینی برای بیشتر اسرائیلیها قابل تصور بود. اما امروز، سیاستمداران اسرائیلی، بهجز تعداد بسیار اندکی، نمیتوانند خود را به حمایت از راهحل دوکشوری متعهد کنند. این کار زمانبر خواهد بود و به اراده سیاسی قابلتوجهی نیاز دارد؛ اما رهبران اسرائیل باید مردم این کشور را متقاعد کنند که تشکیل یک کشور فلسطینی در کنار اسرائیل ضروری است و مزایای خود را دارد. اسرائیلی که بتواند فلسطینیها را همسایگانی بداند که از حقوقی برابر برخوردارند، تصویر کاملاً متفاوتی از خود به جهان ارائه خواهد کرد؛ تصویری متفاوت با یک دولت مسیحایی که در پی اخراج جمعیتهای کامل از سرزمینشان است. تسخیر قلبها و ذهنها این اقدامات همه منتقدان اسرائیل در آمریکا را راضی نخواهد کرد. نگرشهای ضداسرائیلی را نمیتوان ظرف چند ماه از میان برد. در مواردی که مخالفت با اسرائیل با یهودستیزی تلاقی پیدا میکند ــ همانطور که در رویدادهایی مانند تحریم اخیر رستورانهای متعلق به یهودیان در فیلادلفیا، که گروه «فیلی بایک آن یور لفت» (Philly Bike on Your Left) سازماندهنده آن بود، مشاهده شد ــ این وظیفه دشوارتر است و به مجموعه متفاوتی از سیاستها نیاز دارد که فراتر از موضوع اسرائیل باشد. این سیاستها باید شامل تشکیل ائتلافهای متنوع داخلی و بینالمللی برای شناسایی و محکوم کردن اقدامات یهودستیزانه نیز باشد. با این حال، اسرائیلی که بهمراتب کمتر جنگطلب باشد و تعهد تازهای به حل مسئله حلنشده حق تعیین سرنوشت فلسطینیها نشان دهد، میتواند افکار عمومی آمریکا را بهتدریج به نفع خود تغییر دهد. اگر اسرائیل از تغییر مسیر خودداری کند، در نهایت خود را در شرایطی خواهد یافت که امنیت کمتری دارد و در سطح بینالمللی منزویتر شده است. اقتصاد اسرائیل که در برابر آشفتگیهای چند سال گذشته به شکل قابلتوجهی مقاومت کرده است، در صورت محروم شدن از دسترسی به بازارها و سرمایه بینالمللی آسیب خواهد دید و سطح زندگی مردم کاهش پیدا خواهد کرد. در چنین شرایطی، شهروندان یهودی اسرائیل که گذرنامه دوم دارند، ممکن است تصمیم به ترک این کشور بگیرند؛ اقدامی که اسرائیل را از دلیل اصلی وجودی خود، یعنی فراهم کردن سرزمینی امن و برخوردار از رفاه برای مردم یهود، محروم خواهد کرد. به بیان ساده، اسرائیلی که از حمایت آمریکا برخوردار نباشد، برای بقا با دشواری روبهرو خواهد شد.


