به گزارش خبرنگار مهر، نمایش والس فلامینگوهای جنوبی به کارگردانی یاسر پیمانی و نویسندگی محمدجواد سجادی، در حالی به مرحله اجرای عمومی نزدیک میشود که سازندگان آن از شکلگیری اثری سخن میگویند که ریشه در مطالعات علمی، بازخوانی شاهنامه و مواجهه با تجربههای انسانی دارد و تلاش میکند ظرفیتهای کاربردی و تأثیرگذار هنر تئاتر را بار دیگر به صحنه بیاورد.
به گزارش گفتمان ما به نقل از Mehr News،
به گزارش خبرنگار مهر، نمایش والس فلامینگوهای جنوبی به کارگردانی یاسر پیمانی و نویسندگی محمدجواد سجادی، در حالی به مرحله اجرای عمومی نزدیک میشود که سازندگان آن از شکلگیری اثری سخن میگویند که ریشه در مطالعات علمی، بازخوانی شاهنامه و مواجهه با تجربههای انسانی دارد و تلاش میکند ظرفیتهای کاربردی و تأثیرگذار هنر تئاتر را بار دیگر به صحنه بیاورد. آیین رونمایی از پوستر این نمایش شامگاه چهارشنبه با حضور عوامل اثر و جمعی از فعالان و علاقهمندان هنرهای نمایشی در خانه تاریخی ارنست هولستر برگزار شد و سه تن از عوامل اصلی نمایش درباره هویت بصری اثر، روند شکلگیری ایده، مبانی فکری و مسیر تولید آن سخن گفتند. پوستر؛ نخستین مواجهه مخاطب با هویت یک نمایش مهدی زرگر، مدیر ارتباطات نمایش والس فلامینگوهای جنوبی، در این مراسم با اشاره به اهمیت ارتباطات و معرفی آثار نمایشی اظهار کرد: یکی از ارکان اصلی هر رویداد، بهویژه در حوزه تئاتر، نحوه معرفی آن به مخاطبان است؛ چراکه بخش مهمی از مواجهه اولیه تماشاگر با یک اثر از طریق تصاویر، تیزرها و پوستر آن شکل میگیرد. وی افزود: پوستر نمایش از اهمیت ویژهای برخوردار است و چگونگی طراحی و اجرای آن میتواند در شکلگیری تصویر اولیه اثر در ذهن مخاطب و افکار عمومی نقش داشته باشد. مدیر ارتباطات نمایش والس فلامینگوهای جنوبی با اشاره به جایگاه آیین رونمایی از پوستر در فرآیند معرفی یک اثر نمایشی بیان کرد: این مراسم برای من صرفاً یک رویداد تبلیغاتی نیست، بلکه فرصتی برای دیدار دوباره، ایجاد فضای تعامل و گردهم آمدن افرادی است که برای شکلگیری یک اثر نمایشی وقت و انرژی صرف کردهاند. زرگر ادامه داد: در شرایط خاصی که جامعه با آن روبهرو است، همین فرصتهای دیدار و کنار هم قرار گرفتن هنرمندان و عوامل یک اثر اهمیت بیشتری پیدا میکند و میتواند زمینهساز ارتباط و تعامل تازهای میان فعالان این حوزه باشد. وی با اشاره به همکاری در پروژه والس فلامینگوهای جنوبی خاطرنشان کرد: از زمانی که امکان همکاری با محمدجواد سجادی در این نمایش فراهم شد، برایم جذابیتهای این اثر بیشتر شد و تصور میکنم مخاطب در جریان اجرا با دیالوگها و موقعیتهایی روبهرو شود که در هر لحظه امکان غافلگیر کردن او را دارند. مدیر ارتباطات نمایش در پایان با ابراز علاقه برای تماشای هرچه سریعتر اثر، از یاسر پیمانی، کارگردان نمایش، برای سخنرانی دعوت کرد. تئاتر شفابخش؛ بازگشت کارگردان به پیوند هنر و دانش یاسر پیمانی، کارگردان نمایش والس فلامینگوهای جنوبی، نیز در این مراسم با قدردانی از حاضران، آیین رونمایی از پوستر را نقطه آغاز جدی ارتباط اثر با مخاطبان دانست و گفت: همواره به اهمیت چنین رویدادی اعتقاد داشتهام و معتقدم نقطه شروع اجراهای هر اثر نمایشی از همین لحظه و در چنین فضایی شکل میگیرد. وی با تأکید بر اهمیت هویت بصری نمایش افزود: پوستر، هویت و نماد اصلی یک اثر است؛ نخستین تصویری که از یک نمایش به مخاطب ارائه میشود و گروه اجرایی در ادامه مسیر خود باید در امتداد همان هویت حرکت کند. کارگردان والس فلامینگوهای جنوبی با اشاره به همکاری با محمدجواد سجادی اظهار کرد: یکی از افتخارات من شاگردی استاد سجادی است و همواره خودم را مدیون آموزههایی میدانم که از ایشان آموختهام. پس از بازگشت ایشان از فرانسه و فعالیتهای گسترده نمایشی در آن کشور، فرصت گفتوگو و همفکری درباره اجرای یک اثر نمایشی فراهم شد؛ مسیری که در ابتدا تصور نمیکردیم به شکلگیری چنین پروژهای منتهی شود. پیمانی ادامه داد: در نهایت، پس از گفتوگوها و جلسات متعدد و حتی تا هفته گذشته، به این جمعبندی رسیدیم که با اثری ویژه مواجه هستیم؛ اثری که نهتنها برای سازندگان و عوامل آن، بلکه برای تمام کسانی که در شکلگیری و تماشای آن مشارکت دارند، میتواند تجربهای متفاوت باشد. وی با اشاره به پیشینه حرفهای خود در حوزه روانشناسی و کارگردانی تئاتر تصریح کرد: همواره تلاش کردهام از ابزار تئاتر به بهترین شکل برای انتقال مفاهیم استفاده کنم. اعتقاد جدی به این جمله دارم که تئاتر شفابخش است و همواره این پرسش برایم مطرح بوده که چگونه میتوان ظرفیت شفابخشی تئاتر را در مواجهه مخاطب با یک اثر نمایشی به کار گرفت. کارگردان نمایش والس فلامینگوهای جنوبی با اشاره به تجربههای اجرایی پیشین خود گفت: در اجراهای گذشته تجربههای مختلفی داشتهام و در مسیرهای متفاوتی حرکت کردهام، اما با این اثر دوباره به نقطه آغاز بازگشتهام؛ جایی که تئاتر را بهعنوان ابزاری کاربردی و همراه با مفاهیم علمی در نظر میگیریم. پیمانی درباره مبانی شکلگیری نمایش توضیح داد: در ابتدای این همکاری، آنچه میان من و نویسنده قرار داشت، علم بود؛ نه صرفاً احساسات و نه مفاهیم انتزاعی. این مبانی علمی بهتدریج گسترش پیدا کرد، به درام رسید و با تجربههای مختلف و هنر نویسندگی استاد سجادی به متنی نمایشی تبدیل شد. وی ابراز امیدواری کرد گروه اجرایی بتواند رسالت موردنظر سازندگان را در اجرای اثر محقق کند و افزود: امیدوارم بازیگران، عوامل اجرایی و مخاطبانی که در آینده به تماشای این نمایش مینشینند، کاربردی بودن فضای اجرایی آن را درک کنند و این اثر بتواند زمینه شکلگیری تجربههای ذهنی و همذاتپنداریهای تازهای را برای تماشاگران فراهم آورد. کارگردان والس فلامینگوهای جنوبی در پایان با قدردانی از حاضران تأکید کرد که ترجیح میدهد بخش اصلی سخنان خود را نه در مراسم رونمایی، بلکه از طریق آنچه قرار است روی صحنه اتفاق بیفتد، با مخاطبان در میان بگذارد. از بازخوانی شاهنامه تا شکلگیری متنی با پنج پرده روایی محمدجواد سجادی، نویسنده نمایش والس فلامینگوهای جنوبی، در ادامه این مراسم با اشاره به سابقه همکاری خود با یاسر پیمانی اظهار کرد: پس از بازگشت از فرانسه که به دعوت وزارت فرهنگ این کشور برای انجام مجموعهای از پروژههای نمایشی در آن حضور داشتم، یکی از نخستین افرادی که با او دیدار کردم یاسر پیمانی بود. وی با یادآوری تجربه مشترک پیشین خود با این کارگردان در نمایش کانگری افزود: ما پیشتر تجربه نمایشی درخشانی را در کنار یکدیگر پشت سر گذاشته بودیم؛ اثری که طی ۱۳ شب اجرا، حدود هزار و ۵۰۰ تا ۲ هزار تماشاگر داشت و با تمهیدات اجرایی یاسر پیمانی توانست تأثیرگذاری قابل توجهی بر مخاطبان داشته باشد. نویسنده والس فلامینگوهای جنوبی ادامه داد: برای من، این نمایش در واقع امتداد همان مسیر و تجربه بود؛ البته با در نظر گرفتن دغدغههایی که بخش مهمی از آنها میان من و یاسر پیمانی مشترک است. ساعتها درباره جزئیترین مسائل، جزئیات اجرایی و مفاهیم اثر گفتوگو کردیم و تلاش داشتیم بدون برخورد صرفاً عاطفی و رمانتیک با موضوعات، به ماهیت مسائل و فرآیندهای عاطفی ناشی از فقدان بپردازیم و سویههای مختلف آن را در نمایشنامه در نظر بگیریم. سجادی با اشاره به ساختار نمایشنامه گفت: این نمایشنامه پنج صحنه دارد که من آنها را پنج موومان میدانم. شکلگیری متن نیز برای خودم مسیری پنجمرحلهای داشت و هر مرحله در پیوند با مجموعهای از تجربهها و دغدغههای ذهنی شکل گرفت. وی یکی از جرقههای اولیه نگارش اثر را به یک اتفاق تلخ در سال ۱۴۰۱ مرتبط دانست و افزود: در آن سال خبری بسیار دلخراش درباره فوت فرزند جلیل عالیپور به من رسید که برای ساعتها ذهنم را درگیر کرد. این اتفاق یکی از نخستین جرقههایی بود که در شکلگیری ایده نمایشنامه نقش داشت. نویسنده نمایش والس فلامینگوهای جنوبی ادامه داد: مرحله بعدی در جریان بازخوانی شاهنامه برای من شکل گرفت. در این بازخوانی به این فکر رسیدم که چه اتفاقی میافتد اگر بار دیگر به رابطه رستم و تهمینه در فضای نمایشی بازگردیم و این بخش از جهان اسطورهای شاهنامه را که به اعتقاد من جای آن در فضای نمایشی امروز خالی است، احیا کنیم. سجادی با اشاره به اینکه مجموعهای از این دغدغهها و تجربهها در کنار یکدیگر به شکلگیری متن منجر شد، اظهار کرد: نسخه نخست نمایشنامه در مدت نسبتاً کوتاهی نوشته شد، اما وقتی به گذشته ذهنی خودم بازگشتم، متوجه شدم این اثر حاصل سالها انباشت فکری بوده است و تنها به یک منفذ و فرصت نیاز داشت تا امکان بروز و تبدیل شدن به متن نمایشی را پیدا کند. وی تعامل با یاسر پیمانی را در تکمیل و شکلگیری نهایی اثر مؤثر دانست و گفت: این متن در جریان گفتوگوها و تعامل با کارگردان به مسیر تازهای رسید. در مقطعی که نسخه اولیه را برای او خواندم، واکنش و اشتیاقش نشان میداد که با یک تجربه متفاوت روبهرو شدهایم. نویسنده اثر با اشاره به فرآیند بازنویسی و رسیدن به نسخه نهایی بیان کرد: در ادامه، با چالش مهمی مواجه شدیم؛ اینکه چگونه میتوان حجم گسترده مفاهیم و موقعیتهای نمایشنامه را به شکلی فشردهتر ارائه کرد، بدون اینکه بخش مهمی از ظرفیتهای آن از بین برود. اگر قرار بود تمام جزئیات و لایههای متن حفظ شود، ممکن بود با اجرایی پنج یا شش ساعته مواجه شویم؛ بنابراین تلاش کردیم بخشهایی را که امکان خلاصهسازی داشت، بازنگری کنیم تا به مجموعهای منسجمتر و قابل اجرا برسیم. سجادی درباره روند تمرین نمایش نیز گفت: پس از رسیدن به نسخه نهایی، تمرینها آغاز شد و گروه اجرایی با جدیت کار را دنبال کرد. آنچه برای من در این فرآیند اهمیت داشت، شکلگیری یک گروه حرفهای بود؛ حرفهایگری را صرفاً در تعداد آثار یا حتی نتیجه نهایی نمیدانم، بلکه تعهد، استمرار و میزان مسئولیتپذیری اعضای گروه در مسیر تولید اثر اهمیت دارد. وی با اشاره به میزان تلاش بازیگران و عوامل اجرایی افزود: بارها شاهد بودم که اعضای گروه روزانه شش تا هفت ساعت تمرین میکنند و در برخی مقاطع این زمان حتی فراتر از آن میرود. برای تولید تیزر نمایش نیز گروه چند روز متوالی در شرایط دشوار بیرونی کار کرد و بخشی از عوامل با وجود سرماخوردگی، فرآیند تولید را ادامه دادند. نویسنده نمایش والس فلامینگوهای جنوبی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به همکاری با عوامل مختلف نمایش، از تلاش اعضای گروه و همراهی افرادی که در مراحل مختلف تولید مشارکت داشتند، قدردانی کرد و بر اهمیت شکلگیری یک گروه منسجم و متعهد در به سرانجام رسیدن پروژههای نمایشی تأکید کرد. سجادی همچنین با اشاره به جایگاه شاهنامه در شکلگیری جهان فکری اثر خاطرنشان کرد: شاهنامه یکی از پایههای اصلی ذهنی من در نگارش این نمایشنامه بوده است. در کنار آن، برخی تجربهها و آثار ادبیات نمایشی جهان نیز در شکلگیری ایدههای ذهنی و ساختار اثر مورد توجه قرار داشتهاند. وی در پایان بخش قابل استناد سخنان خود با اشاره به چندلایگی ساختار نمایش گفت: مخاطب با ورود به سالن برای تماشای والس فلامینگوهای جنوبی، با جهانی مواجه میشود که صرفاً به یک روایت محدود نیست و چندین لایه و تجربه نمایشی را در خود جای داده است. نمایش والس فلامینگوهای جنوبی به نویسندگی محمدجواد سجادی و کارگردانی یاسر پیمانی، با تکیه بر پیوند میان پژوهشهای علمی، دغدغههای انسانی، بازخوانی اسطورههای ایرانی و ظرفیتهای دراماتیک تئاتر، در آستانه مواجهه با مخاطبان قرار گرفته است؛ اثری که سازندگان آن امیدوارند فراتر از یک تجربه صرفاً سرگرمکننده، زمینهای برای تأمل، همذاتپنداری و مواجهه دوباره تماشاگر با لایههای پنهان تجربه انسانی فراهم کند.




