به گزارش خبرنگار حوزه خودرو تابناک، در حالی که آمارهای وزارت صمت از تولید یک میلیون خودرو خبر میدهد، دادههای رسمی از افت ۴۰ درصدی تولید حکایت دارند و این اختلاف ۲۰۰ هزار دستگاهی، صرفاً یک خطای ریاضی نیست؛ بلکه یک اختلاف روایت بزرگ است که اعتبار برنامهریزیهای کشور را زیر سوال برده است.
به گزارش گفتمان ما به نقل از Tabnak،
به گزارش خبرنگار حوزه خودرو تابناک، در حالی که آمارهای وزارت صمت از تولید یک میلیون خودرو خبر میدهد، دادههای رسمی از افت ۴۰ درصدی تولید حکایت دارند و این اختلاف ۲۰۰ هزار دستگاهی، صرفاً یک خطای ریاضی نیست؛ بلکه یک اختلاف روایت بزرگ است که اعتبار برنامهریزیهای کشور را زیر سوال برده است. سال ۱۴۰۵ تولید یک میلیون دستگاه خودرو را هدفگذاری کرد؛ اما آمارنامه هفتماهه وزارت صمت چیز دیگری میگوید و آن مجموع تولید انواع خودرو به ۴۰۵ هزار و ۹۱ دستگاه رسیده است؛ افت ۳۵.۹ درصدی نسبت به سال گذشته و تنها ۴۰.۵ درصد از هدف سالانه و حالا پرسش اصلی این است که وزارت صمت و ایدرو در یک سال گذشته، دقیقاً چه کاری انجام دادند که نتیجهاش این آمار شد؟ شاخص هفتماهه ۱۴۰۴ هفتماهه ۱۴۰۵ کل تولید انواع خودرو ۶۳۲٬۲۳۰ ۴۰۵٬۰۹۱ ۳۵.۹درصد خودرو سواری ۵۵۶٬۴۱۱ ۳۵۱٬۲۰۹ ۳۶.۹ درصد گروه ایرانخودرو ۳۱۱٬۰۹۸ ۲۳۴٬۷۳۷ ۲۴.۵درصد گروه سایپا ۱۳۷٬۳۲۰ ۷۴٬۷۵۲ ۴۵.۶درصد پارسخودرو ۳۷٬۵۳۵ ۱۵٬۶۵۱ ۵۸.۳درصد خودروهای تجاری ۱۸٬۱۲۳ ۱۱٬۱۴۷ ۳۸.۵درصد اما نکتهای که باید بیش از همه جدی گرفته شود این است که عملکرد مهرماه. تولید سواری در مهر امسال ۵۵ هزار و ۸۴۶ دستگاه بود، در برابر ۹۴ هزار و ۴۲۰ دستگاه مهر پارسال که افت ۴۰.۹ درصدی را نشان می دهد و این عدد نشان میدهد روند نهتنها متوقف نشده، بلکه در حال غرق شدن است البته افت بخش خصوصی در همین ماه به بیش از ۷۰ درصد رسیده است. سازمانی که مأمور توسعه بود اما در نقش هماهنگکننده ظاهر شد اما سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) در دولتهای مختلف که متولی اصلی سیاست صنعتی خودرو و زنجیره تأمین آن بوده عملکرد یک سال گذشته این سازمان نشان می دهد که بیشتر شبیه یک دبیرخانه جلسات است تا یک نهاد توسعهای. ایدرو در تدوین آییننامه نوسازی خودروهای فرسوده پس از یک سال کار کارشناسی و توافق ۱۸ دستگاه که نقش داشت؛ دستاوردی واقعی که به سمت تولید. نوسازی ناوگان فرسوده، و اینکه بخش تقاضا را تحریک کند نداشته است و به جای آن وقتی ظرفیت تولید ۴۰ درصد سقوط کرده سوال این است که این تقاضا به کجا پاسخ داده میشود؟ گزارشها از داخلیسازی ۱۰۰ قطعه و تولید بیش از ۸۰ درصد قطعات در داخل خبر میدهند اما سوال این است که چرا عمق ساخت داخل، به کاهش آسیبپذیری زنجیره در برابر شوکهای ارزی و انرژی منجر نشد؟ وزارت صمت و وعدههای بیضمانت! گذشته از نقش منفعل ایدرو، وزارت صمت، به جای کار اجرایی صرفا به وعده های تکرار شونده اکتفا کرد برای مثال در سال ۱۴۰۳ وعده یک میلیون و ۷۰۰ هزار دستگاه داد یا اینکه در سال ۱۴۰۵ هدف یک میلیون دستگاه بود که تحقق هفتماهه آن ۴۰۵ هزار دستگاه بود. البته دو روایت رسمی درخصوص میزان تولیدات خودرو وجود دارد به طوری که معاون صنایع ماشینآلات وزارت صمت میگوید: تولید خودرو در سال گذشته به حدود یک میلیون دستگاه رسید درحالی که دادههای کدال و آمارنامه رسمی وزارت صمت، سال گذشته را حدود ۸۰۰ هزار دستگاه نشان میدهد که این اختلاف ۲۰۰ هزار دستگاهی، اختلاف آماری نیست؛ اختلاف روایت است. تا زمانی که وزارت صمت دو عدد متفاوت از تولید خود را منتشر میکند، هر «برنامه تولید» بیمعنا میشود؛ چون معلوم نیست مبنای سنجش کدام است. البته مسئولان، افت تولید را به چهار عامل کمبود نقدینگی، محدودیت ارزی، ناترازی انرژی و جنگ نسبت میدهند درحالی که سوال این است که اگر این چهار عامل از سال ۱۳۹۷ بهطور مزمن وجود داشتهاست، چرا ساختار تولید بر مبنای آنها بازطراحی نشد؟ یا اینکه اگر ناترازی برق و گاز مزمن است، چرا برنامه تأمین انرژی خودگنزا برای شهرکهای صنعتی اجرا نشد؟ همچنین اگر بدهی به قطعهسازان، ریشه فلجشدن زنجیره است، چرا سازوکار پرداخت ازجمله تأمین مالی به یک رویه پایدار تبدیل نشد؟ اگر ارز محدود است، چرا ترکیب سبد محصول به سمت پلتفرمهای کممصرفتر ارز هدایت نشد؟ اما نکته تلخ ماجرا این است که در همین هفتماهه، خودروسازان دو تا سه مرحله افزایش قیمت داشتند برای مثال رشد حدود ۴۰ درصدی قیمت محصولات ایرانخودرو در خرداد و درخواست افزایش ۵۵ درصدی در آبان ماه. حال بهتر است ایدرو پاسخ دهد که در یک سال گذشته، دقیقاً چه شاخص عددی را بهبود داده است؟ از زمان تأمین قطعه، سهم داخلیسازی، نرخ تحویل به خط، بهرهوری خطوط کدام شاخص ها بهبود پیدا کرد است؟ و یا اینکه چه کسی مسئول شکاف ۲۰ تا ۴۰ درصدی میان هدف و عملکرد پنج سال گذشته است؟
