تثبیت اسمی کافی نیست؛ بانک مرکزی نرخ ارز را به سطوح پایین برگرداند

به گزارش گفتمان ما به نقل از Mehr News،

به گزارش خبرنگار مهر، با وجود افت نسبی شتاب ماهانه تورم در پایان نیمه نخست سال و مهار مقطعی رشد نقدینگی، کارشناسان اقتصادی معتقدند مادامی که سطح عمومی نرخ ارز تعدیل نشود و ارزش پول ملی بازیابی نگردد، دستیابی به ثبات پایدار در بازارهای کالایی ناممکن خواهد بود. در ساختار اقتصاد ایران که انتظارات تورمی و هزینه تمام‌شده تولید پیوند ناگسستنی با قیمت ارز دارند، رهاسازی بازار یا توقف در تثبیت قیمت‌های بالا نمی‌تواند سفره معیشت مردم و حاشیه سود تولیدکنندگان را از موج‌های بعدی گرانی مصون دارد. در همین راستا، سهراب البرزی، کارشناس بازار پول و ارز، در گفت و گو با خبرنگار مهر با اشاره به ریشه اصلی نوسانات قیمت در بازارهای مختلف گفت: واقعیت ساختار اقتصاد ایران نشان می‌دهد که نرخ ارز تنها یک دارایی مالی نیست، بلکه لنگر اساسی انتظارات، شاخص تعیین قیمت تمام‌شده زنجیره تولید و حتی معیار قیمت‌گذاری دارایی‌های غیرمنقول است. نمی‌توان صرفاً با اتکا به سیاست‌های انقباضی ترازنامه شبکه بانکی و پذیرش ارقام بالای نرخ ارز، ادعای مدیریت تورم داشت. ترمز واقعی تورم زمانی کشیده می‌شود که بانک مرکزی وظیفه ذاتی و اساسی خود یعنی صیانت از ارزش ریال و تقویت قدرت خرید پول ملی را به‌طور جدی در دستور کار قرار دهد. وی با تأکید بر اینکه صرف ثبات در ارقام بالا گره‌ای از مشکلات معیشتی باز نمی‌کند، افزود: متأسفانه طی دوره‌های گذشته گاهی این گزاره غلط ترویج شده که بانک مرکزی تنها وظیفه حفظ ثبات اسمی در نرخ‌های نجومی را دارد، در حالی که لایه‌های مختلف تولید و مصرف با نرخ‌های بالا از نفس افتاده‌اند. جهش‌های ارزی در ماه‌های گذشته هزینه‌های لجستیک، مواد اولیه و کالاهای اساسی را به صورت مستقیم بالا برد و تورم نقطه‌به‌نقطه را به فراتر از ۸۰ درصد رساند. اگر سیاستگذار ارزی برای کاهش نرخ مداخله نکند و اجازه برگشت قیمت‌ها به سطوح منطقی را ندهد، این بار سنگین هزینه بر دوش جامعه باقی می‌ماند و در کوچک‌ترین تکانه‌های بیرونی مجدداً مشتعل می‌شود. این کارشناس مسائل ارزی تصریح کرد: ابزارهای مدیریت بازار در اختیار بانک مرکزی است و کاهش نرخ ارز صرفاً یک آرزو نیست، بلکه با اصلاح مدیریت تخصیص ارز، رصد جریان ریال و مسدودسازی کانال‌های سفته‌بازی کاملاً امکان‌پذیر است. وقتی واردکننده یا تولیدکننده افق ارزی را نزولی یا دست‌کم در مسیری کاهشی و ارزش‌افزا برای ریال ببیند، انگیزه احتکار کالا و قیمت‌گذاری بر مبنای حباب‌های هیجانی از میان می‌رود. برعکس، تثبیت ارقام بالا این پیام غلط را به بازار می‌دهد که قیمت‌ها دیگر افت نخواهند کرد و در نتیجه تمام بخش‌ها قیمت‌گذاری خود را با بدترین سناریوها همگام می‌کنند. البرزی در پایان با اشاره به الزام قانونی سیاستگذار پولی برای تقویت ارزش پول ملی یادآور شد: طبق صریح وظایف بانکداری مرکزی، حفظ قدرت خرید پول ملی و ایجاد تعادل پایدار در موازنه پرداخت‌ها رسالت اساسی این نهاد است. بانک مرکزی موظف است با مدیریت فعالانه عرضه، کنترل بازار نیما و توافقی، و برخورد با قیمت‌سازی‌های غیررسمی، جریان افت نرخ ارز را هدایت کند. تا زمانی که این هدف‌گذاری محقق نشود و ارزش پول ملی بازیابی نگردد، مهار شتاب ماهانه تورم شکننده بوده و هر آرامشی در بازار کالا و خدمات، کوتاه‌مدت و ناپایدار باقی خواهد ماند.